“ญี่ปุ่น” ผุดไอเดียแจกเงินให้กับผู้ที่แจ้งเบาะแส “ผีน้อย” แก้ปัญหาแรงงานเถื่อนเกลื่อนประเทศ

รัฐบาลจังหวัดอิบารากิของญี่ปุ่น ประกาศนำระบบการมอบเงินรางวัลให้กับผู้ที่แจ้งเบาะแสแรงงานต่างชาติที่ทำงานโดยผิดกฎหมายมาใช้งาน หวังแก้ปัญหา “ผีน้อย” หลังจำนวนพุ่งสูงที่สุดของประเทศ

โครงการนี้จะเปิดรับข้อมูลเกี่ยวกับชาวต่างชาติที่ทำงานโดยไม่มีวีซ่าที่ถูกต้อง และจะมอบเงินรางวัลให้แก่ผู้แจ้งหากข้อมูลดังกล่าวนำไปสู่การเข้าจับกุม โดยงบประมาณสำหรับโครงการนี้ได้รับการบรรจุไว้ในร่างงบประมาณปี 2569 นี้

เจ้าหน้าที่ระบุว่า แม้สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองแห่งชาติจะมีระบบแจ้งเบาะแสลักษณะนี้อยู่แล้ว แต่การที่รัฐบาลท้องถิ่นระดับจังหวัดจัดทำโครงการเองถือเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้ยาก

นายคาซูฮิโกะ โออิกาวะ ผู้ว่าราชการจังหวัดอิบารากิ กล่าวว่า พวกเขาจำเป็นต้องใช้มาตรการขั้นเด็ดขาดเพื่อแก้ไขปัญหานี้ และจะไม่ยอมให้สถานการณ์นี้กลายเป็นเรื่องบ้าคลั่งที่ทำให้แรงงานต่างชาติที่ตั้งใจทำงานต้องรู้สึกไม่สบายใจอย่างเด็ดขาด อย่างไรก็ดี ยังไม่มีการเปิดเผยว่ารางวัลนำจำที่จะมอบให้กับผู้แจ้งเบาะแสมีมูลค่าเท่าไหร่

ความเคลื่อนไหวนี้มีขึ้นเนื่องจากจังหวัดอิบารากิต้องเผชิญกับปัญหาแรงงานต่างชาติผิดกฎหมายจำนวนมาก โดยเฉพาะในภาคเกษตรกรรม



ข้อมูลจากสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองระบุว่า ในปี 2567 ทั่วประเทศพบชาวต่างชาติทำงานผิดกฎหมายกว่า 14,000 คน ซึ่งในจำนวนนี้อยู่ในจังหวัดอิบารากิถึง 3,452 คน ถือเป็นสถิติที่สูงที่สุดของประเทศติดต่อกันเป็นปีที่สาม



แม้รัฐบาลกลางของญี่ปุ่นจะมีระบบการแจ้งเบาะแสนี้มาตั้งแต่ปี 2494 และมอบเงินรางวัลสูงสุด 50,000 เยน (ราว 10,000 บาท) แต่ข้อมูลกลับพบว่าไม่มีการจ่ายเงินรางวัลเลยในช่วงปี 2564 – 2568



มาตรการนี้มาพร้อมกับเสียงวิพากษ์วิจารณ์ จิโฮ โยชิมิซุ หัวหน้าองค์กรไม่แสวงหาผลกำไร ในโตเกียวที่สนับสนุนชาวเวียดนามในญี่ปุ่น วิจารณ์ว่าแรงงานต่างชาติจำนวนมากที่วีซ่าเกินกำหนดมักเริ่มจากการถูกเลิกจ้างหรือหนีจากสถานประกอบการที่มีการกดขี่ทารุณ และไม่มีเงินค่าตั๋วเครื่องบินกลับบ้าน การมีระบบรางวัลนำจับจะยิ่งทำให้คนเหล่านี้ไม่กล้าขอความช่วยเหลือเพราะกลัวถูกแจ้งจับ และอาจผลักดันให้พวกเขาเข้าสู่เส้นทางอาชญากรรมอื่นๆ



ด้านศาสตราจารย์ เอริโกะ ซูซูกิ จากมหาวิทยาลัยโคคุชิกัง ผู้เชี่ยวชาญนโยบายตรวจคนเข้าเมือง เรียกมาตรการของจังหวัดอิบารากิว่าเป็นการ “สร้างความเกลียดชังชาวต่างชาติอย่างเป็นทางการโดยภาครัฐ” และตั้งคำถามว่าหน้าที่หลักของรัฐบาลท้องถิ่นคือการให้บริการดูแลผู้อยู่อาศัย ไม่ใช่การทำหน้าที่สืบสวนหาตัวผู้กระทำผิดกฎหมายซึ่งเป็นหน้าที่ของหน่วยงานส่วนกลาง