ประติมากรรมสำริดประโคนชัย อายุกว่า 1,200 ปี มรดกไทยกลับคืนสู่มาตุภูมิ

กระทรวงวัฒนธรรม รับมอบโบราณวัตถุ “ประติมากรรมสำริด” อายุกว่า 1,200 ปี จากพิพิธภัณฑ์ศิลปะเอเชียซานฟรานซิสโก สหรัฐอเมริกา กลับคืนสู่ประเทศไทย หลังใช้เวลากว่า 10 ปี ติดตามทวงคืน

วันที่ 6 ม.ค.69 นางสาว ซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒธรรม เป็นประธานแถลงข่าว การรับมอบโบราณวัตถุ 4 ชิ้น กลับสู่ประเทศไทย

ทั้งนี้ การติดตามโบราณวัตถุของไทยในต่างประเทศกลับคืนสู่ประเทศไทย ได้ดำเนินการผ่านช่องทางการทูตมา อย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่ปีพุทธศักราช 2561 โดยการสืบค้นหลักฐานข้อมูลที่แสดงถึงถิ่นกำเนิด และการนำออกจากประเทศไทยโดยผิดกฎหมาย พร้อมนำส่งหลักฐานผ่านกระทรวงการต่างประเทศ ให้แก่สำนักงานความมั่นคงแห่งมาตุภูมิสหรัฐอเมริกา เพื่อแจ้งความประสงค์ขอรับโบราณวัตถุกลับคืนสู่มาตุภูมิ

ในที่สุดกรมศิลปากรก็ได้รับการประสานจากสถานกงสุลใหญ่ ณ นครลอสแอนเจลิส ว่าพิพิธภัณฑ์ศิลปะเอเชียซานฟรานซิสโก ได้ถอดถอนประติกรรมสำริดกลุ่มประโคนชัย 4 รายการ ประกอบด้วย พระโพธิสัตว์ 3 องค์ และพระพุทธรูป 1 องค์ ออกจากบัญชีทะเบียนโบราณวัตถุของพิพิธภัณฑ์ เนื่องจากพิพิธภัณฑ์ได้ตรวจสอบหลักฐานที่มาอย่างแน่ชัดแล้วว่าโบราณวัตถุถูกลักลอบนำออกจากประเทศไทยโดยผิดกฎหมาย จึงแสดงเจตนารมณ์ในการให้ความร่วมมือในการแก้ไขปัญหาที่เกิดจากการค้าโบราณวัตถุโดยผิดกฎหมาย

โดยวัตถุโบราณประติมากรรมสำริดกลุ่มประโคนชัย มีความสำคัญต่อคุณค่าทางประวัติศาสตร์และโบราณคดีที่ประเมินค่ามิได้ โบราณวัตถุเหล่านี้เป็นหลักฐานสำคัญที่บอกเล่าถึงความรุ่งเรืองของชุมชนโบราณในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย ที่ช่วยยืนยันถึงการมีอยู่ของเมือง “ศรีจนาศะ” เมืองโบราณที่มีศูนย์กลางอยู่บริเวณลุ่มแม่น้ำมูลและที่ราบสูงโคราช โบราณวัตถุเหล่านี้เป็น สัญลักษณ์ของความศรัทธาในพุทธศาสนา และเป็นหลักฐานของภูมิปัญญาด้านโลหกรรมขั้นสูงของผู้คนบนผืนแผ่นดินไทย

การติดตามประติมากรรมสำริดกลับคืนมาครั้งนี้ได้สำเร็จ เป็นความร่วมมือของคณะกรรมการ ติดตามโบราณวัตถุของไทยในต่างประเทศ กรมศิลปากร กระทรวงการต่างประเทศ และสำนักงานสืบสวนความ มั่นคงแห่งมาตุภูมิสหรัฐอเมริกา (Homeland Security Investigations: HS) ที่ร่วมกันทำงานอย่างเข้มแข็งมา และแสดงให้เห็นถึงความมุ่งมั่นของรัฐบาลไทยในการปกป้องมรดกทางศิลปวัฒนธรรมของชาติ

ด้าน Ms. Elizabeth J. Konick ผู้แทนเอกอัครราชทูต สหรัฐอเมริกาประจำประเทศไทย กล่าว ในนามของสหรัฐอเมริกาครั้งนี้ถือเป็นโอกาสที่ดีซึ่งทางรัฐบาลสหรัฐอเมริกามีความยินดีที่ได้ร่วมส่งมอบคืนวัตถุโบราณคืนกลับสู่ประเทศไทย ซึ่งเป็นการแสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์ที่ดี และความมุ่งมั่นตั้งใจที่จะร่วมกันรักษาวัตถุโบราณ โดยวัตถุโบราณเหล่านี้ได้แสดงถึงอัตลักษณ์และวิถีของประเทศ ทั้งนี้ที่ผ่านมา ได้ สำนักงานสืบสวนความ มั่นคงแห่งมาตุภูมิสหรัฐอเมริกา ได้ส่งมอบโบราณวัตถุกว่า 20,000 ชิ้นกลับคืนสู่ประเทศเจ้าของ 40 ประเทศทั่วโลก

และครั้งนี้ไม่ใช่ครั้งแรกที่ได้ร่วมมือส่งมอบคืนโบราณวัตถุ ก่อนหน้านี้ได้ส่งคืน โบราณวัตถุ อย่าง ทับหลังนารายณ์บรรทมสินธุ์ ให้กับประเทศไทย โดยความร่วมมือระหว่างสหรัฐและไทยจะยังคงดำเนินการต่อไปเพื่อร่วมป้องกันปัญหาการค้าโบราณวัตถุท่านชาติและปัญหาอาชญากรรมอื่นๆ

นางสาวซาบีดา กล่าวเพิ่มว่า ต้องขอขอบคุณพิพิธภัณฑ์ศิลปะเอเชีย ชานฟรานซิสโก ที่ให้ความร่วมมือในการส่งคืนมรดกสำคัญครั้งนี้แก่ประเทศไทย และหวังว่าความสำเร็จในวันนี้ จะเป็นนิมิตหมายอันดีในการติดตามโบราณวัตถุรายการอื่นๆ กลับคืนสู่ประเทศไทยในอนาคต สำหรับวัตถุโบราณทั้ง 4 ชิ้น จะเปิดให้ประชาชนเยี่ยมชม ได้ตั้งแต่วันที่ 7 มกราคมเป็นต้นไป ก็คือในวันพรุ่งนี้ ที่พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติพระนคร

นอกจากประติมากรรมชุดนี้ กรมศิลปากรกระทรวงวัฒนธรรม ยังดำเนินการทวงคืนโบราณวัตถุอีก 29 รายการ ที่อยู่ในประเทศสหรัฐอเมริกา และอีก 4 รายการจากทวีปยุโรป เพื่อรักษาไว้เป็นมรดกที่แสดงถึงรากวัฒนธรรมของผู้คนบนแผ่นดินไทย และส่งต่อเป็นความรู้แก่ลูกหลานสืบไป