คนญี่ปุ่น-นักวิชาการเชื่อ ลดภาษีบริโภคช่วยค่าครองชีพไม่ได้ผล

คนญี่ปุ่น-นักวิชาการเชื่อ ลดภาษีบริโภคช่วยค่าครองชีพไม่ได้ผล ซ้ำส่งผลกระทบต่อกองทุนประกันสังคมอีกด้วย

แผนการลดภาษีบริโภคอาหารที่เพิ่งได้รับการอนุมัติจากญี่ปุ่นนั้น กำลังถูกตั้งคำถามมากขึ้นว่าจะได้ผลหรือไม่  เนื่องจากครัวเรือนของญี่ปุ่นยังคงรู้สึกถึง "ภาระ" จากค่าครองชีพที่สูงขึ้น และผู้เชี่ยวชาญได้แสดงความกังวลเกี่ยวกับประสิทธิภาพของแผนดังกล่าว

ทั้งนี้ แผนดังกล่าวได้รับการอนุมัติจากคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 5 สิงหาคม เพื่อลดอัตราภาษีอาหารและเครื่องดื่มจากปัจจุบัน 8%  เหลือ 1%  เริ่มตั้งแต่เดือนเมษายนปีหน้า  นอกจากนั้น ในการหาเสียงเลือกตั้งสภาผู้แทนราษฎรในเดือนกุมภาพันธ์ พรรคเสรีประชาธิปไตยและพรรคร่วมรัฐบาลอย่างพรรคนวัตกรรมญี่ปุ่นได้ให้คำมั่นว่าจะยกเลิกภาษีบริโภคอาหารและเครื่องดื่มทั้งหมดเป็นเวลาสองปี เพื่อช่วยเหลือครัวเรือนในการรับมือกับภาวะเงินเฟ้อ

ที่ตลาดแห่งหนึ่งในโตเกียว ชาวบ้านหลายคนบ่นเกี่ยวกับราคาสินค้าที่พุ่งสูงขึ้นในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมา และแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับนโยบายใหม่นี้ โดยเกล่าวว่า “ฉันรู้สึกว่าราคาสินค้าบางอย่างและเนื้อสัตว์สูงขึ้น คุณได้ของน้อยลงในราคาที่สูงขึ้น  ส่วนเรื่องการลดภาษี  ฉันยังไม่เห็นผลอะไรเลย”  

ชาวบ้านอีกคนกล่าวว่า “เวลาไปซื้อของ ทุกอย่างดูแพงขึ้นหมดเลย ของต่างๆ แพงขึ้นมาก  คิดว่าราคาสินค้าขึ้นสูงขนาดนี้เพราะรัฐบาลญี่ปุ่นไม่ได้ทำอะไรเลย การลดอัตราภาษีเหลือแค่ 1%  – ถึงแม้จะทำสองปี – ก็คงไม่ช่วยอะไรมาก ดังนั้นคิดว่าพวกเขาอย่าทำเลยดีกว่า”

ทั้งนี้ ทางด้าน ผู้เชี่ยวชาญชี้ให้เห็นว่า การลดภาษีบริโภคอาจไม่ได้ช่วยบรรเทาภาระทางการเงินของครัวเรือนได้อย่างมีประสิทธิภาพนัก

ฮิเดโอะ คุมาโนะ หัวหน้านักเศรษฐศาสตร์ของสถาบันวิจัยเศรษฐกิจ ABC กล่าวว่า “นโยบายนี้ถูกผลักดันโดยนักการเมืองญี่ปุ่น ส่วนว่าจะได้ผลจริงหรือไม่นั้น ยังเร็วเกินไปที่จะบอกได้ ส่วนตัวแล้ว  สงสัยในผลกระทบของมันมากกว่า "

เขากล่าวอีกว่า "นักการเมืองบางคนเรียกร้องให้ลดภาษีเพราะประชาชนยังคงไม่พอใจภาษีบริโภคอย่างมากหลังจากขึ้นภาษีมาสองครั้งแล้ว การทำเช่นนั้นเป็นการยอมตามความคิดเห็นของประชาชนเท่านั้น ดังนั้น กังวลว่าการลดภาษีจะมีผลเพียงชั่วคราวเหมือนกับการแทรกแซงค่าเงิน และผลประโยชน์จะไม่ยั่งยืน”

ทั้งนี้ ภาษีการบริโภคเป็นแหล่งเงินทุนที่สำคัญมานานแล้วสำหรับระบบประกันสังคมของญี่ปุ่น รวมถึงเงินบำนาญและการดูแลทางการแพทย์ การหาทางอุดช่องว่างทางการคลังจำนวนมหาศาลที่เกิดจากการลดภาษีจึงกลายเป็นปัญหาใหญ่

ฮิโรชิ ชิราโทริ ศาสตราจารย์ด้านรัฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัยโฮเซอิในโตเกียวกล่าว ว่า “ภาษีการบริโภคถูกนำมาใช้เพื่อจัดหาทรัพยากรทางการคลังสำหรับระบบประกันสังคมในอนาคต เพื่อรองรับสังคมผู้สูงอายุที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว และเพื่อกระจายเงินทุนไปยังรัฐบาลท้องถิ่น นั่นคือวัตถุประสงค์ของภาษี"  

"แต่หากรายได้ทางการคลังนี้ลดลงโดยไม่มีแผนการจัดหาเงินทุนทางเลือกที่ชัดเจน เมื่อลดภาษีแล้ว รายได้ภาษีก็จะลดลง และส่วนที่ลดลงจะถูกเติมเต็มจากแหล่งอื่น อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีแผนการจัดหาเงินทุนทางเลือกที่ชัดเจนออกมา ทาคาอิจิเน้นย้ำมานานแล้วถึงการดำเนินนโยบายการคลังที่ 'มีความรับผิดชอบ' แต่ในความเป็นจริง นี่คือนโยบายการคลังที่ไร้ความรับผิดชอบอย่างสิ้นเชิง”