ชาวบ้านโวยไม่แฟร์ ปมเอกชนจดคุ้มครอง “กะเพรา” แม่ค้าขายต้นไม้ผวาเสี่ยงโดนลิขสิทธิ์

เสียงสะท้อนชาวบ้าน โวยไม่แฟร์ปมเอกชนจดคุ้มครอง “กะเพรา” 4 สายพันธุ์ ด้านแม่ค้าขายต้นไม้ลั่นไม่โอเคอย่างแรง ผวาเสี่ยงขายพืชผักผิดกฎหมาย

วันที่ 22 ตุลาคม 2569 เวลา 13.00 น. ผู้สื่อข่าวรายงานว่าเกิดกระแสดรามาสนั่นโซเชียลในพื้นที่จังหวัดระยอง หลังจากมีประเด็นข้อกังวลกรณีบริษัทเอกชนยื่นจดทะเบียนคุ้มครองพันธุ์ “ใบกะเพรา” จนสร้างความตื่นตระหนกและเสียงสะท้อนจากชาวบ้านในพื้นที่

ร้อนถึง นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ต้องออกมาชี้แจงด่วน โดยระบุว่า กฎหมายเปิดโอกาสให้ภาคเอกชนที่วิจัยและพัฒนาพันธุ์พืชใหม่สามารถยื่นจดทะเบียนคุ้มครองสิทธิได้คล้ายกับงานวิจัยด้านยา ยืนยันว่าจะไม่กระทบต่อประชาชนทั่วไป ประชาชนยังสามารถปลูกเพื่อบริโภคในครัวเรือนได้ตามปกติ แต่ห้ามนำพันธุ์ที่ได้รับความคุ้มครองไปขยายพันธุ์เพื่อจำหน่ายโดยไม่ได้รับอนุญาต

ทว่าคำชี้แจงดังกล่าวกลับสร้างความอึดอัดใจให้กับพ่อค้าแม่ค้าและชาวบ้านในพื้นที่อำเภอบ้านฉาง และอำเภอบ้านค่าย จังหวัดระยอง เป็นอย่างยิ่ง

โดยแม่ค้าขายต้นไม้ริมถนนบูรพาพัฒน์ ต.บ้านฉาง อ.บ้านฉาง จ.ระยอง เปิดเผยด้วยความคับอกคับใจว่า ตนรู้สึกไม่โอเคอย่างแรง เพราะใบกะเพราเป็นผักพื้นบ้านที่เพาะกล้าขายมานานในราคาเพียงต้นละ 20 บาทเท่านั้น อยู่ๆ กลับต้องมาเสี่ยงโดนเรื่องลิขสิทธิ์โดยไม่รู้ตัวว่าใครแอบไปขึ้นทะเบียนไว้ตั้งแต่เมื่อไหร่ ทั้งที่เธอก็เคยมีบาดแผลในอดีตจากกรณีถูกปรับและยึดของมูลค่าหลักพันบาท จากเรื่องกระถางปลูกต้นสตรอว์เบอร์รีมาแล้ว ซึ่งรับมาจากตลาดนัดโดยที่ทางต้นทางก็ไม่รู้เรื่องลิขสิทธิ์เช่นกัน ทำให้คนทำมาหากินรู้สึกหวาดผวาและใช้ชีวิตยากลำบากขึ้น เพราะไม่รู้ว่าพืชผักตัวไหนจะผิดกฎหมายอีก

ขณะที่เสียงสะท้อนจากลูกค้าวัย 29 ปี และชาวบ้านใน อ.บ้านค่าย ต่างพูดเป็นเสียงเดียวกันว่า “เรื่องนี้ไม่แฟร์กับชาวบ้านเลย” เพราะใบกะเพรา ไม่ว่าจะเป็นกะเพราขาวหรือกะเพราแดง เป็นพืชผักสวนครัวตามธรรมชาติที่บรรพบุรุษปู่ย่าตายายปลูกกันมาตั้งแต่โบราณ เมื่อออกผลผลิตเยอะก็นำมาแบ่งปันหรือขายหารายได้เล็กๆ น้อยๆ ในชุมชน

ชาวบ้านตั้งคำถามสะเทือนใจว่า หากให้ปลูกไว้กินแค่ 1-2 ต้น แล้วห้ามนำไปขายเพื่อสร้างรายได้เสริม แล้วจะให้ชาวบ้านปลูกไว้เพื่ออะไร ในเมื่อสภาพเศรษฐกิจและค่าครองชีพในปัจจุบันสวนทางกับความเป็นจริงขนาดนี้