คนไทยเกือบครึ่งขาดความเชื่อมั่นแก้ปัญหา “อาวุธปืน” ชี้ภาครัฐยังตามแก้หลังเกิดเหตุ

ผศ.ดร.สานิต ศิริวิศิษฐ์กุล หัวหน้าศูนย์สำรวจความคิดเห็น “นอร์ทแบงค็อกโพล” มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ เปิดเผยว่า จากการสำรวจความคิดเห็นของประชาชน ระหว่างวันที่ 25 – 30 สิงหาคม 2569 จากจำนวน 912 ตัวอย่าง จากกลุ่มตัวอย่างทั่วประเทศ ในประเด็น “วัวหายล้อมคอก หรือปฏิรูปจริง? คนไทยเชื่อมั่นมาตรการจัดระเบียบอาวุธปืนของรัฐแค่ไหน” พบว่า ประชาชนส่วนใหญ่เห็นด้วยกับการเข้มงวดเกี่ยวกับการพกพาอาวุธปืน โดยมีรายละเอียดข้อคำถามในประเด็นต่อไปนี้

ระดับปัญหาอาวุธปืนในประเทศไทยผู้ตอบแบบสำรวจส่วนใหญ่เห็นว่า ปัญหาอาวุธปืนในประเทศไทยอยู่ในระดับรุนแรงมาก คิดเป็นร้อยละ 50.9 รองลงมาคือ ค่อนข้างรุนแรง ร้อยละ 39.4 ขณะที่ร้อยละ 8.5 เห็นว่าอยู่ในระดับปานกลาง ส่วนผู้ที่เห็นว่าปัญหาอยู่ในระดับค่อนข้างเล็กน้อยมีร้อยละ 0.6 และระดับเล็กน้อยมีร้อยละ 0.6 ตามลำดับ

ความกังวลต่อการใช้อาวุธปืนก่อเหตุในสังคมไทย เมื่อพิจารณาความกังวลต่อการใช้อาวุธปืนก่อเหตุในสังคมไทย พบว่า ผู้ตอบแบบสำรวจ กังวลมากที่สุด ร้อยละ 41.2 รองลงมาคือ กังวลมาก ร้อยละ 36.4 และ กังวลปานกลาง ร้อยละ 14.5 ขณะที่ผู้ที่ กังวลน้อย มีร้อยละ 7.3 และ ไม่กังวลเลย ร้อยละ 0.6 ตามลำดับ

สาเหตุสำคัญของปัญหาอาวุธปืนในประเทศไทยผู้ตอบแบบสำรวจสามารถเลือกได้มากกว่าหนึ่งคำตอบ โดยสาเหตุที่ได้รับการเลือกมากที่สุดคือ การมีปืนผิดกฎหมายจำนวนมาก ร้อยละ 71.1 รองลงมาคือ การเข้าถึงอาวุธปืนได้ง่าย ร้อยละ 63.6 บทลงโทษไม่รุนแรงเพียงพอ ร้อยละ 53.9 และ การบังคับใช้กฎหมายไม่เข้มงวด ร้อยละ 53.3 การครอบครองปืนโดยผู้ไม่มีคุณสมบัติเหมาะสม ร้อยละ 52.1 การลักลอบซื้อขายอาวุธปืน ร้อยละ 48.3 การซื้อขายปืนผ่านช่องทางออนไลน์ ร้อยละ 47.3 และ ปัญหายาเสพติดและอาชญากรรม ร้อยละ 45.5 ส่วน การขาดระบบติดตามและตรวจสอบอาวุธปืน มีร้อยละ 33.3 และสาเหตุอื่น ๆ ร้อยละ 3.0 ปัญหาที่ควรได้รับการแก้ไขเป็นอันดับแรก

สำหรับประเด็นที่ควรได้รับการแก้ไขเป็นอันดับแรก ผู้ตอบแบบสำรวจเลือก การควบคุมปืนผิดกฎหมาย มากที่สุด ร้อยละ 26.7 รองลงมาคือ การตรวจสอบผู้ครอบครองปืน ร้อยละ 16.4 การลักลอบนำเข้าอาวุธปืน ร้อยละ 14.5 และ การใช้ปืนก่ออาชญากรรม ร้อยละ 10.9 ขณะที่ การควบคุมการออกใบอนุญาต มีร้อยละ 7.9 การเก็บรักษาปืนภายในบ้าน ร้อยละ 2.4 และประเด็นอื่น ๆ ร้อยละ 1.8 ตามลำดับ

ท่านคิดว่าภาครัฐดำเนินการแก้ไขปัญหาอาวุธปืนในลักษณะใดมากกว่ากัน” พบว่า ประชาชนส่วนใหญ่เห็นว่า ภาครัฐส่วนใหญ่แก้ไขปัญหาหลังเกิดเหตุ คิดเป็นร้อยละ 47.3 รองลงมาคือ ยังไม่มีมาตรการที่ชัดเจน ร้อยละ 14.1 แก้ปัญหาทั้งก่อนและหลังเกิดเหตุอย่างเป็นระบบ ร้อยละ 13.7 เน้นการประชาสัมพันธ์มากกว่าการแก้ปัญหาจริง ร้อยละ 12.7 และ แก้ปัญหาเชิงรุกและป้องกันก่อนเกิดเหตุ ร้อยละ 12.1 ตามลำดับ

ความเชื่อมั่นว่ารัฐบาลสามารถควบคุมและจัดการปัญหาอาวุธปืนได้ผลสำรวจพบว่า ประชาชนส่วนใหญ่ ค่อนข้างไม่เชื่อมั่นว่ารัฐบาลสามารถควบคุมและจัดการปัญหาอาวุธปืนได้ คิดเป็นร้อยละ 35.8 รองลงมาคือ ปานกลาง ร้อยละ 27.9 และ ไม่เชื่อมั่นเลย ร้อยละ 25.5 ขณะที่ผู้ที่ ค่อนข้างเชื่อมั่น มีร้อยละ 6.1 และ เชื่อมั่นมากที่สุด มีเพียงร้อยละ 4.8 ตามลำดับ สะท้อนให้เห็นว่าโดยภาพรวมประชาชนยังมีความเชื่อมั่นต่อความสามารถของรัฐบาลในการจัดการปัญหาอาวุธปืนในระดับค่อนข้างต่ำ โดยกลุ่มที่ไม่เชื่อมั่นมีสัดส่วนสูงกว่ากลุ่มที่เชื่อมั่นอย่างชัดเจน

มุมมองต่อแนวทางการแก้ไขปัญหาอาวุธปืนของภาครัฐ เมื่อพิจารณาว่าประชาชนเห็นว่าภาครัฐดำเนินการแก้ไขปัญหาอาวุธปืนในลักษณะใดมากที่สุด พบว่า ส่วนใหญ่แก้ไขหลังเกิดเหตุ มีสัดส่วนสูงที่สุด ร้อยละ 47.3 รองลงมาคือ ยังไม่มีมาตรการที่ชัดเจน ร้อยละ 14.1 แก้ปัญหาทั้งก่อนและหลังเกิดเหตุอย่างเป็นระบบ ร้อยละ 13.7 เน้นการประชาสัมพันธ์มากกว่าการแก้ปัญหาจริง ร้อยละ 12.7 และ แก้ปัญหาเชิงรุกและป้องกันก่อนเกิดเหตุ ร้อยละ 12.1 ตามลำดับ ผลดังกล่าวชี้ให้เห็นว่าประชาชนเกือบครึ่งมองว่าการดำเนินงานของภาครัฐยังมีลักษณะ “แก้ปัญหาหลังเกิดเหตุ” มากกว่าการป้องกันเชิงรุก

มาตรการที่ประชาชนเห็นว่ารัฐควรดำเนินการเพื่อแก้ปัญหาอาวุธปืนประชาชนเห็นด้วยกับมาตรการ ปราบปรามปืนผิดกฎหมายอย่างจริงจัง มากที่สุด คิดเป็นร้อยละ 72.1 รองลงมาคือ เพิ่มบทลงโทษการครอบครองปืนผิดกฎหมาย ร้อยละ 57.6 ขณะที่ ควบคุมการซื้อขายอาวุธปืนผ่านช่องทางออนไลน์ และ ควบคุมการนำเข้าและการลักลอบนำเข้าอาวุธปืน มีสัดส่วนเท่ากันที่ร้อยละ 54.5 ตามด้วย เพิ่มการตรวจสอบผู้ครอบครองปืนเป็นระยะ ร้อยละ 47.9 และ จัดระบบทะเบียนและฐานข้อมูลอาวุธปืนให้มีประสิทธิภาพ ร้อยละ 44.8 ส่วนมาตรการ เปิดโครงการให้นำปืนผิดกฎหมายมาคืนโดยมีมาตรการจูงใจ มีร้อยละ 31.8 และ เพิ่มมาตรการรักษาความปลอดภัยในสถานที่สาธารณะ มีร้อยละ 30.9 ตามลำดับ โดยภาพรวม ผลสำรวจสะท้อนว่า ประชาชนต้องการให้รัฐใช้มาตรการที่เข้มข้นและเป็นรูป