ชาวสวนโอดอากาศร้อน-แล้ง ทำผลผลิตลำไยลดลง 70%

เกษตรกรชาวสวนลำไย อ.เชียงยืน จ.มหาสารคาม โอดอากาศร้อน-แล้ง น้ำไม่เพียงพอ ทำให้ลำไยไม่ติดลูก ผลผลิตลดลงกว่า 70% ไอเดียเจ๋งตอนกิ่งพันธุ์ขนาดใหญ่ขายสร้างรายได้

นายธงชัย ชอบแก้วกลาง เกษตรกรสวนลำไย ต.กู่ทอง อ.เชียงยืน จ.มหาสารคาม กล่าวว่า ผลผลิตลำไยในปีนี้ลดลงกว่าปีแล้วถึง 70% สาเหตุเป็นเพราะสภาพอากาศ แล้งยาวนาน ทำให้ลำไยไม่ติดลูก บางต้นก็ไม่ติดลูกเลย ส่วนที่ติดลูกบางทีก็ติดกิ่งละ 2-3 ลูก ลูกจะเล็ก แต่ว่ามีเนื้อเยอะ เม็ดลีบ โดยที่สวนของตนมีลำไยอยู่ประมาณ 100 ต้น ช่วงนี้ลำไยพร้อมเก็บเกี่ยว ราคาขายที่หน้าสวนอยู่ที่กิโลกรัมละ 35 บาท 3 โล 100 บาท ลูกค้าส่วนใหญ่ก็จะเป็นลูกค้าในอำเภอเชียงยืน จ.มหาสารคาม อำเภอเมือง จ.ขอนแก่น ซึ่งลูกค้าจะมาซื้อถึงที่สวน มาเลือกชิม มาเดินเที่ยว มาชมสวนก่อนค่อยซื้อ บางคนก็มาเก็บผลผลิตด้วยตนเอง ก่อนจะนำไปชั่งกิโล แล้วก็จ่ายเงิน ซึ่งก็ถือเป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจให้กับลูกค้าอีกด้วย ซึ่งลูกค้าเมื่อมาถึงที่สวนแล้ว ก็สามารถมั่นใจได้ว่า ลำไยที่สวนปลูกแบบอินทรีย์ ไม่มีการใช้สารเคมี ทำให้มั่นใจในคุณภาพ และผลิผลิต เด็ดออกจากต้นกินได้เลย

นอกจากนี้ ยังให้ความสำคัญกับการเก็บเกี่ยว โดยจะเก็บเฉพาะผลที่แก่จัดและพร้อมเก็บจริง ไม่เร่งเก็บผลอ่อนหรือผลที่ยังไม่สมบูรณ์ เพราะเชื่อว่าการเข้าใจธรรมชาติของพืช จะทำให้ได้ผลผลิตที่มีคุณภาพและสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้บริโภค

นายธงชัย หรือเกษตรหมู มองว่า เกษตรกรยุคนี้ต้องเปลี่ยนแนวคิด โดยเริ่มจากศึกษาตลาดก่อน แล้วจึงวางแผนการผลิต ต่างจากในอดีตที่ผลิตก่อนแล้วค่อยหาตลาด หากรู้ว่าผู้บริโภคต้องการอะไร ก็สามารถผลิตสินค้าให้ตรงความต้องการได้

ด้านต้นทุนและรายได้ เจ้าของสวนระบุว่า ปัจจุบันยังพออยู่ได้ โดยรายได้จากการขายผลผลิตลำไยจะครอบคลุมต้นทุน เช่น ค่าน้ำมัน ค่าปุ๋ย และค่าใช้จ่ายในการดูแลสวน ขณะที่รายได้จากการขายกิ่งพันธุ์ถือเป็นกำไรเกือบทั้งหมด จึงเป็นรายได้สำคัญที่ช่วยพยุงสวนในช่วงผลผลิตลดลง

นอกจากนี้สิ่งที่เกษตรหมูได้ลงมือทำ ก็คือ การตอนกิ่งพันธุ์กิ่งใหญ่ เนื่องจากว่า หลังจากเก็บเกี่ยวผลผลิตเสร็จแล้ว ไม่ว่าจะเป็นลิ้นจี่ ลำไย พุทรานมสด และชมพู่ ก็ต้องมีการตัดแต่งกิ่ง ทำให้ต้องมีการตัดกิ่งบางกิ่งออก เพื่อเปิดให้แสงเข้า มาเลี้ยงลำต้น แต่หากจะตัดทิ้งก็เสียดายกลายเป็นไม้เผาฟืนอย่างเดียว ก็เลยมีแนวคิดที่จะตอนกิ่งออกขาย แบบกิ่งพันธุ์ขนาดใหญ่

โดยราคาจะเริ่มต้นที่กิ่งละ 1,000 บาท ขนาด 2”-3” ไปจนถึงกิ่งใหญ่ ๆ ราคา 15,000 บาทเลยก็มี เกษตรกรหมูได้ไล่ราคาให้ดูเลยว่า กิ่งไหนราคาเท่าไหร่ หากขายได้หมดทั้งต้น ก็จะมีรายได้ไม่ต่ำกว่า 50,000 บาท ซึ่งการตอนกิ่งไม่ใช่เรื่องยาก แต่ต้องอาศัยการเรียนรู้ ทั้งการเลือกทรงพุ่ม การเลือกกิ่งที่ลูกค้าต้องการ และการจัดทรงต้นให้เหมาะกับการติดผลในอนาคต วิธีทำเพียงควั่นกิ่ง หุ้มด้วยขุยมะพร้าวแล้วมัดไว้ ไม่จำเป็นต้องใช้น้ำยา โดยใช้เวลาประมาณ 60 วันจึงพร้อมจำหน่าย ส่วนกิ่งที่เห็นในสวนเพิ่งตอนมาได้ราว 2 สัปดาห์

เจ้าของสวนเล่าว่า ในอดีตเคยทำสวนแบบเชิงเดี่ยว ปลูกลำไยเกือบ 300 ต้น รวมถึงปลูกลิ้นจี่เพียงชนิดเดียว แต่เมื่อเจอภัยแล้งอย่างปีนี้ ผลผลิตแทบไม่มี ทำให้มีรายได้เพียงไม่กี่หมื่นบาท เพราะไม่มีพืชชนิดอื่นมาชดเชย

ปัจจุบันจึงปรับพื้นที่สวนกว่า 10 ไร่ แบ่งออกเป็นหลายโซน ได้แก่ พุทรานมสด 2 ไร่ ชมพู่ 2 ไร่ ลิ้นจี่ 2 ไร่ ลำไยประมาณ 2 ไร่ครึ่ง และทุเรียนอีกประมาณ 1-2 ไร่ เพื่อกระจายความเสี่ยง เพราะการปลูกพืชเชิงเดี่ยวเพียงอย่างเดียวไม่สามารถอยู่รอดได้ในสภาพอากาศและเศรษฐกิจปัจจุบัน