ครม.ไฟเขียวมาตรฐาน Data Center แบ่ง 7 ระดับคุมเข้มใช้ไฟ-น้ำ ชู OSS คัดกรองลงทุน สกัดนายหน้ากักตุนโควตา

“เอกนิติ” เผยกำหนดมาตรฐาน Data Center ครั้งแรก สร้างความชัดเจนให้นักลงทุน ควบคู่ดูแลสิ่งแวดล้อมและชุมชน แบ่งกำกับ 7 ระดับตามกำลังไฟฟ้า ตั้งแต่ 0.5 เมกะวัตต์ขึ้นไป พร้อมให้เวลาโครงการเดิมปรับตัว 1 ปี ด้านโครงการใหม่ต้องผ่านกลไกกลั่นกรอง เน้นจ้างงาน พัฒนาทักษะ และสร้างมูลค่าเพิ่มให้เศรษฐกิจไทย

นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เปิดเผยภายหลังการประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) ว่า ที่ประชุมมีมติเห็นชอบหลักการมาตรฐานการกำกับดูแลกิจการ Data Center (ดาต้าเซ็นเตอร์) เพื่อสร้างความชัดเจนในการลงทุน ควบคู่กับการดูแลผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ชุมชน และการใช้ทรัพยากรของประเทศ

ทั้งนี้ Data Center ถือเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของเศรษฐกิจดิจิทัลและเป็นส่วนหนึ่งของการเปลี่ยนผ่านเศรษฐกิจไทยสู่โลกยุคใหม่ แต่การดำเนินธุรกิจต้องใช้ทรัพยากรจำนวนมาก ทั้งไฟฟ้าและน้ำ รวมถึงอาจส่งผลกระทบต่อชุมชน ขณะที่ที่ผ่านมาไทยยังไม่มีกติกากำกับดูแลที่ชัดเจน ทำให้เกิดปัญหาการขอใช้ไฟฟ้า การขอรับส่งเสริมการลงทุน และการขออนุญาตก่อสร้างที่กระจายอยู่หลายหน่วยงาน

รัฐบาลจึงจัดตั้งคณะกรรมการขึ้นมากำหนดหลักเกณฑ์และมาตรฐาน เพื่อให้การลงทุนเดินหน้าได้อย่างมีทิศทาง โดยมีเป้าหมายสำคัญ 2 ด้าน คือ สร้างความเชื่อมั่นให้กับนักลงทุนที่เข้ามาสร้างประโยชน์ให้ประเทศไทย และสร้างความมั่นใจให้ประชาชนว่าการลงทุนจะไม่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ชุมชน และทรัพยากรของประเทศ

สำหรับแนวทางกำกับดูแล ประกอบด้วย 3 เรื่องสำคัญ ได้แก่ 1.การจัดทำฐานข้อมูลที่ชัดเจนและโปร่งใส โดยมอบหมายกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (DE) จัดทำ Data Center Dashboard เพื่อให้ทราบจำนวนโครงการและที่ตั้งทั่วประเทศ 2.กำหนดนิยาม Data Center ให้ชัดเจนตามมาตรฐานสากล โดยแบ่งประเภทตามกำลังการใช้ไฟฟ้า และ 3.กำหนดมาตรฐานขั้นต่ำ (Code of Practice: CoP) ครอบคลุมด้านสิ่งแวดล้อม สังคม การใช้ไฟฟ้า น้ำ เสียง อุณหภูมิ และผังเมือง

ทั้งนี้ สำหรับโครงการที่ลงทุนไปแล้วและดำเนินการถูกต้องตามกฎหมาย สามารถเดินหน้าต่อได้ แต่ต้องปรับปรุงให้เป็นไปตามมาตรฐานใหม่ โดยเฉพาะด้านสิ่งแวดล้อม ซึ่งจะให้ระยะเวลาปรับตัว 1 ปี ส่วนโครงการที่ยังอยู่ระหว่างดำเนินการจะมี One Stop Service (OSS) ภายใต้กระทรวง DE เพื่ออำนวยความสะดวกและตรวจสอบความถูกต้องของใบอนุญาต

ขณะที่การลงทุนใหม่ในอนาคต จะพิจารณาถึงประโยชน์ที่ประเทศไทยได้รับเป็นสำคัญ ทั้งการจ้างงาน การพัฒนาทักษะแรงงานไทย การสร้างรายได้ให้ประชาชน และการดึงอุตสาหกรรมเกี่ยวเนื่องเข้ามาอยู่ในห่วงโซ่อุปทานของประเทศ ควบคู่กับการให้ความสำคัญกับมาตรฐานสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัย

“คนที่ทำถูกต้องก็ให้เดินหน้าต่อ คนที่ทำไม่ถูกต้องต้องปรับให้ถูกต้อง ส่วนคนที่จะเข้ามาลงทุนในอนาคตต้องสร้างประโยชน์และมูลค่าเพิ่มให้กับคนไทย ธุรกิจไทย และประเทศไทย ใครไม่ทำตามมาตรฐานสิ่งแวดล้อม ความปลอดภัย และผังเมือง ก็จะไม่ให้ผ่าน” นายเอกนิติกล่าว

ด้านนายดนุชา พิชยนันท์ เลขาธิการสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) กล่าวว่า หลักเกณฑ์กำกับดูแล Data Center จะครอบคลุมกิจการที่มีกำลังการใช้ไฟฟ้าตั้งแต่ 0.5 เมกะวัตต์ขึ้นไป โดยแบ่งตามขนาดกำลังไฟฟ้าออกเป็น 7 ระดับ ได้แก่

1.ต่ำกว่า 0.5 เมกะวัตต์

2.ตั้งแต่ 0.5-ต่ำกว่า 5 เมกะวัตต์

3.ตั้งแต่ 5-ต่ำกว่า 10 เมกะวัตต์

4.ตั้งแต่ 10-ต่ำกว่า 20 เมกะวัตต์

5.ตั้งแต่ 20- ต่ำกว่า50 เมกะวัตต์

6.ตั้งแต่50-200 เมกะวัตต์

7.มากกว่า 200 เมกะวัตต์ขึ้นไป

ทั้งนี้ การกำกับดูแลตามมาตรฐาน CoP จะเข้มข้นขึ้นตั้งแต่โครงการขนาด 20 เมกะวัตต์ขึ้นไป ส่วนโครงการขนาดเล็กกว่านั้นจะมีข้อกำหนดด้านสิ่งแวดล้อม เช่น เสียง อุณหภูมิ ประสิทธิภาพการใช้พลังงาน และการใช้น้ำ

สำหรับข้อกำหนดด้านพื้นที่ตั้ง โครงการที่มีกำลังไฟฟ้าต่ำกว่า 20 เมกะวัตต์ สามารถตั้งอยู่ในพื้นที่พาณิชยกรรมได้ ไม่จำเป็นต้องเป็นพื้นที่อุตสาหกรรม แต่โครงการขนาดตั้งแต่ 20 เมกะวัตต์ขึ้นไปจนถึงมากกว่า 200 เมกะวัตต์ จะต้องตั้งอยู่ในพื้นที่อุตสาหกรรม

ส่วนมาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อม จะกำหนดให้มีการควบคุมเสียง โดยเสียงไม่ควรเกิน 70 เดซิเบลเอ รวมถึงควบคุมอุณหภูมิและการใช้น้ำในระบบหล่อเย็น ตลอดจนตรวจวัดคุณภาพน้ำก่อนปล่อยออกจากระบบ เพื่อป้องกันผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและชุมชน โดยจะให้ผู้ประกอบการเดิมมีเวลาปรับปรุงระบบให้สอดคล้องกับข้อกำหนดภายใน 1 ปี

สำหรับมาตรการช่วงเปลี่ยนผ่าน จะพิจารณาจากใบอนุญาตก่อสร้างที่ผู้ประกอบการได้รับก่อนวันที่ 14 ส.ค. ซึ่งเป็นวันที่ประกาศหลักเกณฑ์ในราชกิจจานุเบกษา โดยผู้ที่ได้รับใบอนุญาตก่อสร้างแล้ว หรือได้รับการส่งเสริมการลงทุนจาก BOI ก่อนวันดังกล่าว แม้ยังอยู่ระหว่างขั้นตอนการขออนุญาตก่อสร้าง สามารถเข้าสู่กระบวนการพิจารณาผ่าน OSS เพื่อตรวจสอบรายละเอียดและความถูกต้องของใบอนุญาต ก่อนเดินหน้าต่อไปได้

ส่วนกลุ่มที่ได้รับใบอนุญาตหรือยื่นขออนุญาตภายหลังวันที่กำหนด จะต้องผ่านกระบวนการกลั่นกรองเพิ่มเติม เพื่อคัดกรองผู้ประกอบการที่เข้ามาขอจองทรัพยากร เช่น ไฟฟ้าและน้ำไว้ล่วงหน้า แต่ไม่มีแผนลงทุนจริง หรือกลุ่มนายหน้าที่เข้ามาขอสิทธิไว้ก่อนเพื่อขายต่อ โดยคณะกรรมการกลั่นกรองจะพิจารณาความคุ้มค่าทางเศรษฐกิจและประโยชน์ที่ประเทศจะได้รับ

เมื่อผ่านการกลั่นกรองแล้ว หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้ง BOI หน่วยงานด้านไฟฟ้า น้ำ และการอนุญาตก่อสร้าง จะดำเนินการออกใบอนุญาตตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดผ่านระบบ OSS เพื่อให้กระบวนการมีความคล่องตัวมากขึ้น

ทั้งนี้ การรวมศูนย์การอนุญาตมีเป้าหมายแก้ปัญหาการอนุมัติที่กระจายอยู่หลายหน่วยงาน ทำให้ข้อมูลไม่เชื่อมโยงกันและไม่สามารถเห็นภาพรวมการลงทุนได้ โดยหลังจากนี้โครงการใหม่จะต้องเข้าสู่กระบวนการตามหลักเกณฑ์ดังกล่าว

นอกจากนี้ ที่ประชุม ครม. มีข้อสังเกตให้คำนึงถึงความเป็นธรรมต่อผู้ประกอบการ เนื่องจากเป็นการออกหลักเกณฑ์เพื่อแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นก่อนหน้านี้ โดยกลไกการกลั่นกรองจะช่วยคัดกรองผู้ที่เข้ามาจองทรัพยากรโดยไม่มีแผนลงทุนจริง รวมถึงลดปัญหาการแย่งใช้ไฟฟ้าและน้ำ ขณะที่การวางหลักประกันจะเป็นอีกหนึ่งกลไกช่วยดูแลการใช้ทรัพยากรให้มีประสิทธิภาพ

นายนฤตม์ เทอดสถีรศักดิ์ เลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) กล่าวว่า ปัจจุบันมีโครงการ Data Center ที่ได้รับอนุมัติส่งเสริมการลงทุนแล้ว 57 โครงการ โดยมี 17 โครงการที่เริ่มดำเนินการแล้ว ส่วนที่เหลืออีก 40 โครงการอยู่ระหว่างการก่อสร้าง 20 โครงการ และเตรียมการลงทุนอีก 20 โครงการ ซึ่งจะต้องเข้าสู่กระบวนการพิจารณาผ่าน OSS ตามหลักเกณฑ์ใหม่ เพื่อให้มั่นใจว่าการลงทุนจะไม่สร้างปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมและสร้างประโยชน์ต่อเศรษฐกิจไทย

สำหรับโครงการใหม่ BOI จะพิจารณาอย่างละเอียดมากขึ้น โดยคำนึงถึงประสิทธิภาพการลงทุนและผลประโยชน์ที่ประเทศจะได้รับ ขณะที่กระทรวง DE จะเป็นหน่วยงานหลักในการจัดตั้ง OSS และกำหนดทิศทางการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานเศรษฐกิจดิจิทัลของประเทศต่อไป