กกต.แจงปม “บัตรเขย่ง” แบ่งเขต-ปาร์ตี้ลิสต์ เหตุแยกรายงานผลคะแนน 2 ประเภทออกจากกัน

กกต.แจงปม “บัตรเขย่ง” แบบแบ่งเขต-บัญชีรายชื่อ มาจากการแยกการรายงานผลคะแนน 2 ประเภทออกจากกัน หน่วยไหนรายงานผลประเภทใดมาเกินกว่าร้อยละ 95 จะไม่ถูกนำเสนอบนเว็บ ECT Report 69 ย้ำดำเนินการโดยสุจริต เที่ยงธรรม และชอบด้วยกฎหมาย

วันที่ 19 ก.พ.2569 สำนักงาน กกต.ชี้แจงวิธีการและขั้นตอนการรายงานผลการเลือกตั้ง กรณีมีการตั้งข้อสังเกตว่าข้อมูลเกี่ยวกับการเลือกตั้ง สส. แบบแบ่งเขตเลือกตั้ง และแบบบัญชีรายชื่อ มีความแตกต่างกันเป็นจำนวนมากหรือไม่เท่ากัน หรือที่เรียกว่า “บัตรเขย่ง” ทั้งในข้อเท็จจริงควรจะไม่มีความแตกต่างกัน เนื่องจากผู้มีสิทธิเลือกตั้งแต่ละคนจะได้รับบัตรเลือกตั้ง 2 ใบ ทั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้ง และแบบบัญชีรายชื่อ ซึ่งส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่น ความสุจริต และเที่ยงธรรมของการเลือกตั้ง และภาพลักษณ์ของ กกต.นั้น ขอชี้แจงขั้นตอนการรายงานผลการนับคะแนน สำหรับการเลือกตั้ง สส. แบบแบ่งเขตเลือกตั้ง และแบบบัญชีรายชื่อ เมื่อวันที่ 8 ก.พ.69 เพื่อให้ประชาชนได้รับทราบ ดังนี้

1. เมื่อคณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง ได้ดำเนินการนับคะแนนเสร็จสิ้น เป็นที่เรียบร้อยแล้วก็จัดทำรายงานผลการนับคะแนน สส. แบบแบ่งเขตเลือกตั้ง (ส.ส. 5/18) และรายงานผลการนับคะแนน สส. แบบบัญชีรายชื่อ (ส.ส. 5/18 (บช)) ของหน่วยเลือกตั้งนั้น ปิดประกาศไว้ที่หน่วยเลือกตั้ง เพื่อให้ประชาชนหรือผู้ที่เกี่ยวข้องที่อยู่ในบริเวณหน่วยเลือกตั้งนั้นได้ รับทราบ หากมีกรณีที่ข้อมูลนั้นมีความคลาดเคลื่อนหรือไม่ถูกต้องตรงกับข้อเท็จจริง ซึ่ง กปน. จะต้อง ทำการบันทึกเหตุการณ์ดังกล่าวไว้เป็นหลักฐานด้วย (รวมทั้งการดำเนินการของคณะกรรมการ นับคะแนนบัตรเลือกตั้ง (กนค.) ซึ่งจะต้องจัดทำรายงาน การนับคะแนนบัตรเลือกตั้งที่ออกเสียง ลงคะแนนก่อนวันเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้ง (ส.ส. 5/16) และแบบบัญชีรายชื่อ(ส.ส.5/16 (บช)) และรายงานผลการนับคะแนนบัตรเลือกตั้งนอกเขตเลือกตั้ง และนอกราชอาณาจักร แบบแบ่งเขตเลือกตั้ง (ส.ส. 5/17) และแบบบัญชีรายชื่อ (ส.ส. 5/17 (บช)) เช่นเดียวกัน)

ทั้งนี้ กปน. และ กนค. จะทำการถ่ายภาพแบบรายงานผลการนับคะแนน ได้แก่ แบบ ส.ส. 5/18 และส.ส. 5/18 (บช) แบบ ส.ส. 5/16 และ ส.ส. 5/16(บช) แบบ ส.ส. 5/17 และ ส.ส. 5/17 (บช) และบันทึกข้อมูลตามที่กำหนด ส่งให้ศูนย์รวมคะแนนอำเภอ (อนุ กกต. เขต) หรือกกต.เขต แล้วแต่กรณี ผ่านโทรศัพท์ของ กปน. หรือ กนค. ที่ได้รับมอบหมายและส่งแบบรายงาน ผลการนับคะแนนดังกล่าวให้ อนุ กกต.เขต เพื่อส่งให้ กกต.เขต โดยตรง

2. เมื่อ อนุ กกต.เขต หรือ กกต.เขต ได้ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลในแบบรายงาน ผลการเลือกตั้งดังกล่าวแล้ว ก็จะนำข้อมูลดังกล่าวไปใช้ประโยชน์ ดังนี้

(1) นำไปรวบรวมเพื่อประกาศผลการนับคะแนน สส. แบบแบ่งเขตเลือกตั้ง และแบบ บัญชีรายชื่อ อย่างไม่เป็นทางการ ที่ กกต.เขต ได้จัดทำ และประกาศไว้ทุกเขตเลือกตั้ง เพื่อให้ ประชาชน หรือผู้ที่เกี่ยวข้องทราบ

(2) นำไปเผยแพร่ในรูปแบบ Dashboard ผ่านระบบ ECT Report 69 ผ่านทางเว็บไซต์รายงานผลคะแนนเลือกตั้ง สส. และการออกเสียงประชามติอย่างไม่เป็นทางการ (https://ectreport69.ect.go.th) เพื่อเผยแพร่ให้ประชาชนทราบผลคะแนนตั้งแต่หน่วยเลือกตั้ง หน่วยแรกนับคะแนนเสร็จและรู้ผลในคืนวันเลือกตั้ง

(3) นำไปจัดทำประกาศผลการนับคะแนน สส. แบบแบ่งเขตเลือกตั้ง (ส.ส. 6/1) และ แบบบัญชีรายชื่อ (ส.ส. 6/1 (บช)) อย่างเป็นทางการ เพื่อเผยแพร่ให้ประชาชนหรือผู้ที่เกี่ยวข้องทราบ

3. เมื่อ กกต.เขต จัดส่งแบบรายงานผลการนับคะแนน (แบบ ส.ส. 5/18 และแบบ ส.ส. 5/18 (บช)) รวมทั้งแบบรายงานผลการนับคะแนนบัตรเลือกตั้งด้วย) ให้สำนักงานคณะกรรมการ การเลือกตั้งประจำจังหวัดแล้วก็จะนำแบบรายงานผลการนับคะแนน และแบบรายงานผลการนับคะแนนบัตรเลือกตั้งดังกล่าว ลงเผยแพร่ในเว็บไซต์ของสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง ประจำจังหวัด และเชื่อมโยงลิงค์ไปยังหน้าเว็ปไซต์ของสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง เพื่อให้ประชาชนและผู้ที่เกี่ยวข้องทราบ

การรายงานผลการนับคะแนน หรือการนับคะแนน บัตรเลือกตั้งดังที่กล่าวมาแล้วข้างต้น เจ้าหน้าที่ที่รับผิดชอบ ได้แก่ คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง (กปน.) หรือคณะกรรมการนับคะแนนเลือกตั้ง (กนค.) จะเป็นผู้จัดทำรายงาน และปิดประกาศไว้ที่หน่วยเลือกตั้งหรือที่นับคะแนนบัตรเลือกตั้ง เพื่อให้ประชาชนได้รับทราบ รวมทั้งได้รายงานไปยัง อนุ กกต.เขต หรือ กกต.เขต เพื่อนำไปเผยแพร่อย่างไม่เป็นทางการให้ประชาชนได้ติดตามผลการเลือกตั้งได้ตลอดเวลาและทันท่วงที หรือนำไปจัดทำประกาศผลการนับคะแนนอย่างเป็นทางการด้วย ซึ่งการดำเนินการดังกล่าวในทุกขั้นตอนอาศัยข้อมูลจากแบบรายงานการนับคะแนนหรือแบบรายงานการนับคะแนนบัตรเลือกตั้งที่ กปน.หรือ กนค. เป็นผู้จัดทำทั้งสิ้น และได้เผยแพร่ให้ประชาชนสามารถ ตรวจสอบข้อมูลดังกล่าวผ่านทางเว็ปไซต์ของสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง หรือสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัด ได้ตลอด 24 ชั่วโมง www.ect.go.th

ดังนั้น ประชาชนจึงสามารถตรวจสอบความถูกต้องของผลการเลือกตั้ง สส. แบบแบ่งเขต เลือกตั้ง และแบบบัญชีรายชื่อได้ด้วยตนเอง โดยใช้ข้อมูลตามข้อ 3. ที่สำนักงานกกต.เผยแพร่อีกทางหนึ่งด้วย

กรณีที่ปรากฏผ่านสื่อว่าข้อมูลเกี่ยวกับผลคะแนนการเลือกตั้ง สส. แบบแบ่งเขต เลือกตั้ง และแบบบัญชีรายชื่อ ในระบบ ECT Report 69 ผ่านทางเว็บไซต์รายงานผลคะแนนเลือกตั้ง สส. และการออกเสียงประชามติ อย่างไม่เป็นทางการ (https://ectreport69.ect.go.th) ตามข้อ 2 (2) มีความแตกต่างกันเป็นจำนวนมากหรือไม่เท่ากันหรือที่เรียกว่า “บัตรเขย่ง” นั้น ขอเรียนชี้แจงว่า การที่ผลคะแนนเลือกตั้ง สส. แบบแบ่งเขตเลือกตั้ง และแบบบัญชีรายชื่อ ในระบบดังกล่าวไม่ตรงกัน เนื่องจากการออกแบบระบบ ECT Report 69 ที่ออกแบบให้การรายงานผลการนับคะแนนของหน่วยเลือกตั้ง แบ่งออกเป็น 2 ประเภท ได้แก่ แบบแบ่งเขตเลือกตั้ง และแบบบัญชีรายชื่อ และแต่ละประเภทมีการแยกการรายงานออกจากกันโดยสิ้นเชิง

กล่าวคือ เมื่อ กปน. หน่วยเลือกตั้งรายงานผลคะแนนในระบบ ศูนย์รวมคะแนนอำเภอจะตรวจสอบข้อมูลรายงานผลคะแนนของหน่วยเลือกตั้งนั้น โดยจะดำเนินการตรวจสอบและยืนยันผลคะแนนทีละประเภทจนครบทั้ง 2 ประเภท อาทิ หากศูนย์รวมคะแนนอำเภอยืนยันผลคะแนนของแบ่งเขตเลือกตั้งเสร็จก่อน ข้อมูลผลคะแนนของแบบแบ่งเขตเลือกตั้งก็จะถูกนำเสนอผ่าน ECT Report 69 ในรูปแบบ Dashboard ก่อน และเมื่อตรวจสอบและยืนยันของแบบบัญชีรายชื่อเสร็จ ข้อมูลแบบบัญชีรายชื่อถึงจะถูกนำเสนอผ่าน ECT Report 69 ในรูปแบบ Dashboard ทีหลัง จะดำเนินการในลักษณะดังกล่าวทุกศูนย์รวมคะแนนอำเภอทั่วประเทศ เป็นต้น

ทั้งนี้ การรายงานผลในแต่ละประเภทระบบจะแสดงผลได้ไม่เกินร้อยละ 95 ของจำนวน หน่วยเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งนั้น ซึ่งหมายความว่า ถ้าหน่วยเลือกตั้งใดรายงานผลการนับคะแนนประเภทใดมาเกินกว่าร้อยละ 95 ผลคะแนนประเภทดังกล่าวจะไม่ถูกนำเสนอผ่าน ECT Report 69 ในรูปแบบ Dashboard ดังนั้น จึงเป็นผลทำให้คะแนนเลือกตั้งของแบบแบ่งเขตเลือกตั้งกับแบบบัญชีรายชื่อไม่เท่ากัน

ทั้งนี้สำนักงาน กกต.ยังได้ ย้ำว่าวัตถุประสงค์การจัดทำระบบ รายงานผลการนับคะแนนดังกล่าวข้างต้น เป็นการรายงานอย่างไม่เป็นทางการ เพื่ออำนวยความ สะดวกในการรายงานผลการนับคะแนนการเลือกตั้งในแต่ละเขตทั่วประเทศให้เป็นไปด้วยความ รวดเร็ว และประชาชน พรรคการเมือง ผู้สมัครรับเลือกตั้ง และสื่อมวลชน ได้ทราบผลการนับคะแนน ของผู้สมัคร และพรรคการเมืองในการเลือกตั้งเท่านั้นโดยมิได้ประสงค์ที่จะให้ประชาชน ผู้สมัคร และ พรรคการเมือง นำข้อมูลดังกล่าวมาใช้อ้างอิงใดๆ และยืนยันว่าว่า การดำเนินการของสำนักงาน กกต.เป็นไปโดยสุจริต เที่ยงธรรม และชอบด้วยกฎหมาย ตามที่ได้ชี้แจงให้ทราบ