25 รัฐของสหรัฐฯ แท็กทีมฟ้อง “ทรัมป์” ชี้ขึ้นภาษีนำเข้าเป็นแค่ข้ออ้างเลี่ยงคำสั่งศาล

25 รัฐของสหรัฐฯ รวมตัวยื่นฟ้องรัฐบาลประธานาธิบดี “โดนัลด์ ทรัมป์” ลั่น การประกาศขึ้นภาษีนำเข้านั้นเป็นเพียงข้ออ้างเพื่อหาทางเก็บภาษี แทนมาตรการเดิมที่ศาลฎีกาเคยมีคำวินิจฉัยเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมาว่าไม่มีฐานอำนาจทางกฎหมายรองรับ

มาตรการใหม่นี้มีผลบังคับใช้ตั้งแต่เดือนกรกฎาคม โดยกำหนดเรียกเก็บภาษีนำเข้าในอัตรา 10-12.5% จาก 59 ประเทศ รวมถึงสหภาพยุโรป (EU) โดยรัฐบาลอ้างเหตุผลว่าประเทศเหล่านี้ยังขาดมาตรการที่มีประสิทธิภาพในการปราบปรามการใช้แรงงานบังคับในกระบวนการผลิตสินค้า

เลติเทีย เจมส์ อัยการสูงสุดรัฐนิวยอร์ก ระบุว่า หลังจากพ่ายแพ้คดีในศาลฎีกา รัฐบาลทรัมป์กำลังพยายามผลักภาระภาษีไปยังภาคครัวเรือนและภาคธุรกิจอีกครั้งด้วยมาตรการที่ผิดกฎหมาย ซึ่งการยื่นฟ้องครั้งนี้มีอัยการสูงสุดจากอีก 24 รัฐร่วมเป็นโจทก์

ก่อนหน้านี้ ทรัมป์เคยใช้อำนาจตามกฎหมายอำนาจเศรษฐกิจฉุกเฉินระหว่างประเทศ (IEEPA) เพื่อเก็บภาษีนำเข้าจากหลายประเทศ แต่ศาลฎีกาตัดสินว่ากฎหมายดังกล่าวไม่ได้ให้อำนาจประธานาธิบดีในการกำหนดอัตราภาษี ส่งผลให้รัฐบาลต้องคืนเงินภาษีให้แก่ผู้นำเข้า

ล่าสุด รัฐบาลจึงหันมาใช้อำนาจตาม มาตรา 301 ของกฎหมายการค้าปี 1974 ซึ่งเคยใช้ในการทำสงครามการค้ากับจีนในสมัยแรกของทรัมป์และยังไม่ถูกศาลเพิกถอน โดยทำเนียบขาวยืนยันว่ามาตรการดังกล่าวเป็นไปตามกฎหมาย และมีเป้าหมายเพื่อปกป้องแรงงานอเมริกันจากสินค้าที่ผลิตด้วยการใช้แรงงานบังคับ

อย่างไรก็ตาม ฝ่ายผู้ฟ้องโต้แย้งว่า รัฐบาลยังไม่สามารถพิสูจน์ได้ว่าประเทศเป้าหมายแต่ละแห่งมีพฤติกรรมทางการค้าที่ไม่เป็นธรรมจริง หรือสามารถอธิบายได้ว่าการขึ้นภาษีจะช่วยแก้ปัญหาแรงงานบังคับตามที่กฎหมายกำหนดได้อย่างไร

นักกฎหมายวิเคราะห์ว่า หัวใจสำคัญของคดีนี้อยู่ที่การวินิจฉัยว่า รัฐบาลทรัมป์ใช้อำนาจตามมาตรา 301 อยู่ภายในกรอบที่รัฐสภากำหนดไว้หรือไม่ มากกว่าจะเป็นการสู้กันในประเด็นที่ว่าประธานาธิบดีมีอำนาจขึ้นภาษีหรือไม่

สำหรับผลกระทบที่ชาวอเมริกันต้องเผชิญจากการขึ้นภาษีรอบใหม่ คือราคาสินค้าอุปโภคบริโภคที่มีแนวโน้มปรับตัวสูงขึ้น เนื่องจากต้นทุนของผู้นำเข้าเพิ่มขึ้น ซึ่งธุรกิจส่วนใหญ่มักผลักภาระดังกล่าวไปยังผู้บริโภค ส่งผลให้สินค้าประเภทเสื้อผ้า รองเท้า เครื่องใช้ไฟฟ้า ของใช้ในบ้าน และชิ้นส่วนในภาคอุตสาหกรรม มีโอกาสปรับราคาสูงขึ้นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

หากราคาสินค้านำเข้าพุ่งสูงขึ้นเป็นวงกว้าง อาจทำให้อัตราเงินเฟ้อของสหรัฐฯ เร่งตัวขึ้นอีกครั้ง ส่งผลกระทบต่อค่าครองชีพโดยเฉพาะครัวเรือนรายได้น้อยที่มีสัดส่วนค่าใช้จ่ายกับสินค้าอุปโภคบริโภคสูง ขณะที่บริษัทที่ต้องพึ่งพาวัตถุดิบต่างประเทศจะมีต้นทุนการผลิตสูงขึ้นและกำไรลดลง โดยเฉพาะธุรกิจขนาดเล็ก (SMEs) ที่มีอำนาจต่อรองน้อย ซึ่งเป็นเหตุผลสำคัญที่ทำให้ผู้ประกอบการหลายรายตัดสินใจยื่นฟ้องรัฐบาลก่อนหน้านี้