"ทนายอนันต์ชัย" ไขข้อสงสัย ร่ายกฎหมายยันเอาผิดแพรรี่ไม่ได้

เมื่อวันที่ 24 ก.ย. 65 ทนาย อนันต์ชัย ไชยเดช หรือฉายาจากสื่อมวลชนว่าเป็น "ทนายกระดูกเหล็ก" โพสต์เฟซบุ๊ก อธิบายมุมมองของข้อกฎหมาย กรณีการแจ้งความดำเนินคดีในความผิดต่อ พ.ร.บ.คณะสงฆ์ พ.ศ.2505 มาตรา 44 ตรี

ผมชมรายการ #โหนกระแส ของคุณหนุ่ม กรรชัย ที่มีทั้งทนาย อดีตพระภิกษุสงฆ์ และฆราวาส มาแสดงความคิดเห็นกัน ฟังแล้วรู้สึกไม่สบายใจ ผมจึงอยากจะแสดงความคิดเห็นในฐานะนักกฎหมายและทนายความไว้เป็นความรู้ โดยขอใช้ภาษาชาวบ้านเพื่อง่ายต่อความเข้าใจของท่านมิได้เป็นนักกฎหมายดังนี้ครับ

กรณีที่พระชาตรี ได้ไลฟ์สด กล่าวหาคุณไพรวัลย์ก่อน ซึ่งอาจเข้าข่ายเป็นการกระทำความผิดฐานหมิ่นประมาทโดยการโฆษณา ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326, 328 และต่อมาคุณไพรวัลย์โต้ตอบเอาบ้าง ดังนี้ พระชาตรีจะสามารถแจ้งความดำเนินคดีกับคุณไพรวัลย์ในความผิดฐานหมิ่นประมาทได้หรือไม่ ปัญหาข้อนี้อธิบายได้ว่า พฤติการณ์ระหว่างพระชาตรีกับคุณไพวัลย์ เปรียบเสมือนต่างฝ่ายต่างสาดน้ำเข้าใส่กัน ทำนองเดียวกับการสมัครใจวิวาท เมื่อเป็นดังนี้ ทั้งพระชาตรีและคุณไพวัลย์ต่างฝ่ายต่างก็ไม่ใช่ผู้เสียหาย จึงหามีอำนาจร้องทุกข์ให้พนักงานสอบสวน ดำเนินคดีในความผิดฐานหมิ่นประมาท ซึ่งเป็นความผิดต่อส่วนตัวได้ไม่

หากกล่าวในมุมของพระชาตรี ยังถือว่า พระชาตรีเป็นผู้ก่อและมีส่วนร่วมในการกระทำความผิดนี้อีกด้วย อย่างไรเสียพระชาตรี ก็มิใช่ผู้เสียหาย และมิอาจดำเนินคดีกับคุณไพวัลย์ ในความผิดฐานหมิ่นประมาทได้แต่อย่างใด

สำหรับกรณีที่มีทนายความท่านหนึ่ง ชื่อทนาย ธ. ไปแจ้งความดำเนินคดีกับคุณไพรวัลย์ ตาม พ.ร.บ.คณะสงฆ์ พ.ศ.2505 มาตรา 44 ตรี “ผู้ใดใส่ความคณะสงฆ์…อันอาจก่อให้เกิดความเสื่อมเสีย หรือความแตกแยก ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 2 หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ” นั้น ผมขอถามว่าพระชาตรี เป็น “คณะสงฆ์” หรือ

คำว่า “คณะสงฆ์” มีคำนิยามไว้ใน มาตรา 5 ทวิ ว่า “#คณะสงฆ์” หมายความว่า “บรรดาพระภิกษุที่ได้รับบรรพชาอุปสมบทจากพระอุปัชฌาย์ ตามพระราชบัญญัตินี้ หรือตามกฎหมายที่ใช้บังคับก่อนพระราชบัญญัตินี้ ไม่ว่าจะปฏิบัติศาสนกิจในหรือนอกราชอาณาจักร”

และตามพจนานุกรมไทย ได้ให้คำจำกัดความ คำว่า #คณะ [คะนะ-] ไว้หมายถึง น.หมู่ พวก (ซึ่งแยกมาจากส่วนใหญ่) กลุ่มคนผู้ร่วมกันเพื่อการอย่างใดอย่างหนึ่ง เช่น คณะกรรมการ #คณะสงฆ์ คณะนักท่องเที่ยว หน่วยงานในมหาวิทยาลัยหรือสถาบันที่เทียบเท่า ซึ่งรวมภาควิชาต่าง ๆ

สรุป คำว่า #คณะสงฆ์ จะต้องประกอบด้วยพระภิกษุสงฆ์ ตั้งแต่ 2 รูปขึ้นไป จึงจะเป็น “คณะสงฆ์” ได้ พระภิกษุสงฆ์ เพียง 1 รูป ไม่สามารถเป็นคณะสงฆ์ได้ การที่คุณไพวัลย์ กล่าวหา พระชาตรี #จึงมิใช่เป็นการกล่าวหาคณะสงฆ์ ดังนั้น ผมจึงเห็นว่ากรณีนี้ ทนาย ธ. ไม่สามารถร้องทุกข์กล่าวโทษให้ดำเนินคดีกับคุณไพรวัลย์ ทั้งข้อหาหมิ่นประมาทคณะสงฆ์ ตามมาตรา 44 ตรี แห่ง พ.ร.บ. คณะสงฆ์ พ.ศ.2505 และข้อหาหมิ่นประมาทตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326 และ 328 ที่สำคัญถ้าหากมีการแจ้งความโดยบิดเบือนข้อเท็จจริง อาจโดนข้อหาแจ้งความเท็จเป็นของแถมอีกต่างหาก ผมจึงแสดงความเห็น ในข้อกฎหมายมา ณ โอกาสนี้ เพื่อมิให้เกิดความสับสนเสียหายต่อพระภิกษุสงฆ์ผู้ปฏิบัติดีปฏิบัติชอบ และต่อคณะสงฆ์ในพระพุทธศาสนา