ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์ฯ เผยแพร่แนวทางรักษา “โควิด” ชี้ไม่แนะนำให้ใช้ “ฟ้าทะลายโจร”

ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย เผยแพร่แนวทางเวชปฏิบัติการดูแลรักษาโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (โควิด 19) พ.ศ. 2568 ซึ่งอัปเดต 16 มิถุนายน 2568 โดย สมาคมโรคติดเชื้อเเห่งประเทศไทย ร่วมกับสมาคมอุรเวชช์ฯ, สมาคมเวชบำบัดวิกฤตฯ, ราชวิทยาลัยสูตินรีแพทย์ฯ และราชวิทยาลัยอายุรแพทย์ฯ


โดยเนื้อหา ส่วนหนึ่ง เปิดเผยว่า ฟ้าทะลายโจรมีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Androgrophis paniculata และมีสารออกฤทธิ์สำคัญชื่อว่า andrographolide มีฤทธิ์ยังยั้งการแบ่งตัวของเชื้อ SARS-CoV-2 ในหลอดทดลอง โดยยับยั้งโปรตีนส่วนหนาม, ACE2, PLpro และ 3CLpro และมีฤทธิ์ต้านการอักเสบโดยลดระดับ inflammatory cytokines บางชนิด ขนาดของสารสกัดฟ้าทะลายโจรที่นำมาศึกษาทางคลินิกเพื่อรักษาโควิด 19 เป็นส่วนใหญ่ คือ 180 มก./วัน ให้ต่อเนื่องเป็นเวลา 5 วัน


ข้อมูลจากการศึกษาในประเทศไทย ซึ่งเป็นการศึกษาแบบสุ่มตัวอย่างควบคุมปกปิดทั้ง 2 ฝ่ายในผู้ป่วยโควิด 19 ที่ไม่มีอาการหรือมีอาการน้อย 185 ราย พบว่า สารสกัดฟ้าทะลายโจรไม่ช่วยลดอัตราการดำเนินโรคที่รุนแรงมากขึ้น และไม่ลดอาการต่าง ๆ อย่างมีนัยสำคัญเมื่อเมื่อเทียบกับยาหลอก โดยการศึกษาดังกล่าวดำเนินการในช่วงที่มีการระบาดสายพันธุ์เดลตา


การศึกษาแบบสุ่มตัวอย่างควบคุมปกปิดทั้ง 2 ฝ่ายอีกการศึกษาหนึ่งในผู้ป่วย 146 รายที่มีความรุนแรงของโรคน้อยหรือปานกลางพบว่า การให้สารสกัดฟ้าทะลายโจรเพิ่มเติมจากการให้ falvipiravir (add-on therapy) ไม่ช่วยลดอัตราการดำเนินโรคที่รุนแรงมากขึ้น และไม่ลดปริมาณ SARS-CoV-2 จากการตรวจติดตามอย่างมีนัยสำคัญเมื่อเทียบกับยาหลอก' โดยการศึกษาดังกล่าวดำเนินการในช่วงที่มีการระบาดสายพันธุ์เดลตาและผู้ป่วยร้อยละ 10-20 มีภูมิคุ้มกัมกันต่อเชื้อ SARS-CoV-2 อยู่แล้ว (anti-SARS-CoV-2 เป็นบวก)


ไม่แนะนำให้ใช้สารสกัดฟ้าทะลายโจรในการรักษาผู้ป่วยโควิด 19 ที่ไม่มีอาการ มีอาการน้อย หรือมีอาการปานกลาง (Alla)