งานบุญลำปางคึกคัก ร่วมแห่"ผีขน"วันแปดเป็ง สืบสานประเพณีหนึ่งเดียวในจังหวัด

22 พฤษภาคม 2567 ที่หน้าวัดแจ้ซ้อนหลวง ตำบลแจ้ซ้อน อำเภอเมืองปาน จังหวัดลำปาง มีประชาชนพุทธศาสนิกชนจำนวนมาก มาร่วมสืบสานประเพณีการเล่นผีขนที่สืบทอดกันมายาวนานกว่าหลายร้อยปี เนื่องในงานประเพณีสรงน้ำพระธาตุวัดศรีหลวงแจ้ซ้อน ซึ่งตรงกับวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8 (เหนือ) หรือเรียกกันว่าประเพณีแปดเป็ง โดยการละเล่นพื้นบ้านผีขน เกิดจากความเชื่อว่า ผู้ที่หน้าตาไม่ดี ไม่หล่อ ไม่งาม ไม่มีคนรักคนชอบ ถ้าได้ร่วมเล่นผีขนแล้ว เกิดชาติหน้าจะเป็นคนหน้าตาดีมีคนรักคนชอบและเป็นสิริมงคลให้กับชีวิต และในครอบครัว

ในอดีตการละเล่นผีขน ผู้เล่นจะเตรียมชุดไว้ แล้วในอดีตจะต้องไปทำพิธีในป่าช้า เพื่อเชิญดวงวิญญาณของผู้ตายที่ผู้เล่นต้องการเข้าทรงร่างหัวผีขน เมื่อดวงวิญญาณได้เข้าทรงหัวผีขนแล้ว ก็จะวิ่งออกมาร่ายรำ หลอกหลอน หยอกล้อ ผู้ที่มาร่วมงานในขบวนแห่ครัวตาน ซึ่งเป็นการแห่นำปัจจัย ขนมนมเนย และสิ่งของเครื่องใช้ เข้าร่วมทำบุญที่วัดและจะประกอบพิธีในวันวิสาขบูชา ของทุกปีโดยมีประชาชนเยาวชนแต่งชุดฝีโขนเข้าร่วมกว่า 30 คน

แต่ปัจจุบันการละเล่นผีขนได้เปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา โดยผู้เล่นอาจจะแต่งชุดผีขนออกจากบ้าน ซึ่งเป็นการเล่นเพื่อสร้างสีสันและความสนุกสนานเท่านั้น เมื่อเล่นเสร็จแล้วก็จะนำชุดกลับไปเก็บไว้ที่บ้าน เพื่อไว้ใช้ใหม่ในปีต่อไป และไม่ต้องอาบน้ำขมิ้น ส้มป่อยชำระร่างกาย เพราะไม่ได้มีการอัญเชิญวิญญาณผีจากป่าช้ามาเข้าทรงร่างเหมือนเช่นอดีต พร้อมทั้งยังเป็นการละเล่นเพื่อสืบทอดประเพณีวัฒนธรรมอันดีงามตลอดจนเพื่อสร้างสีสันในขบวนแห่ครัวตานเท่านั้น เพื่อนำปัจจัยเข้าสบทบสืบทอดพระพุทธศาสนาอีกด้วย