สังคม
เปิดระเบียบ ส.ป.ก.ใหม่ ไขปมสงสัย "ทำไมให้กิจการเกี่ยวเนื่องตั้งในพื้นที่ได้?"
14 พ.ย. 2563
2.1K views
เกาะติดรายละเอียดในประกาศคณะกรรมการปฎิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม ถึงรายการกิจการที่สนับสนุนและเกี่ยวเนื่องกับการปฎิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม ซึ่งประกาศนี้ไปปรากฏเป็นข่าวเล็กๆในเพจสื่อออนไลน์ ที่พะเยา ก่อนจะถูกตรวจสอบหาข้อเท็จจริงมากขึ้น
โดย ข่าว 3 มิติพบว่าก่อนหน้าจะมีประกาศฉบับล่าสุดนี้ มีความพยายามแก้ปัญหาในประเด็นกิจการที่สนับสนุนและเกี่ยวเนื่องกับเกษตรกรมาตลอด แต่เป็นประกาศที่ ส.ป.ก.ระบุว่าเป็นนามธรรม ยากแก่การปฎิบัติที่ถูกต้องตรงกัน จึงออกประกาศใหม่ ทำให้ครั้งนี้ชัดเจนถึงประเภทกิจการ หรือแม้แต่หอพัก
นับจากที่พระราชบัญญัติการปฎิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม หรือ ส.ป.ก.ประกาศใช้ตั้งแต่ปี 2518 รวมถึงฉบับที่ 3 ซึ่งมีการแก้ไขเพิ่มเติม เมื่อปี 2532 โดย ส.ป.ก.ได้จัดที่ดิน ให้ผู้รับไปใช้ประโยชน์แบ่งเป็น 3 กลุ่ม 1.คือที่ดินเพื่อเกษตรกรรม จัดให้เกษตรกรคนละไม่เกิน 50 ไร่ 2.คือที่ดินจัดให้บุคคลทั่วไป เพื่อทำกิจการอื่นที่จะสนับสนุนเกษตรกรในกลุ่มแรก หรือให้กลุ่มแรกได้ประโยชน์ต่อเนื่อง และ 3 คือ จัดที่ดินให้ส่วนราชการ หรือเอกชนที่ไม่แสวงกำไรไปใช้
ซึ่งกิจการประเภทที่ 2 นี่เองที่ ส.ป.ก.มองว่ามักมีปัญหาการใช้ดุลพินิจของเจ้าหน้าที่ บ้างก็เกินขอบเขตกฎหมาย และบ้างก็แคบจนเกษตรมีชีวิตที่ลำบาก
ย้อนกลับไปดูที่มา จะพบว่าใน พรบ. ส.ป.ก.ปี 2518 แก้ไขเพิ่มเติม ปี 2532 มาตรา 30 วรรค 5 ส.ป.ก.มีอำนาจจัดที่ดินให้กิจการอื่นที่แม้ไม่ใช่เกษตรกร เข้าไปใช้ประโยชน์ที่ดิน ส.ป.ก.ได้ แต่กิจการนั้นต้องเกิดประโยชน์ต่อเกษตรกรด้วย และผู้มีอำนาจประกาศรายการกิจการนั้น คือรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรกร
ที่ผ่านมาจึงมีการประกาศมาแล้ว 3 ฉบับ ฉบับแรก ลงนามโดยนายชวน หลีกภัย ขณะเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์เมื่อปี 2533 ประกาศเป็นการเพิ่มเติมในบางข้อ ต่อจากฉบับแรก ลงนามโดยนายประพัตร โพธสุธน เมื่อปี 2543 อย่างไรก็ตาม ทั้ง 2 ฉบับ ระบุประเภทกิจการเป็นกว้างและไม่ได้ลงลึกถึงชนิดกิจการ ทำให้เกิดการตีความไม่ตรงกันแต่ละพื้นที่
ข่าว 3 พบว่า มีประกาศปี 2556 ที่ค่อนข้างละเอียดมากขึ้นถึงชนิดกิจการ แต่ประกาศนั้นลงนามโดยเลขาธิการสำนักงาน ส.ป.ก. และไม่ได้ถูกปฎิบัติตามมากนัก กระทั่งล่าสุด ก่อนมีประกาศฉบับนี้ มีการตั้งคณะทำงานเขียนรายการที่ละเอียดขึ้น และเทียบเคียงแล้วพบว่าใกล้เคียงกับประกาศ ปี 2556 แม้บางกิจการไม่ตรงกันทั้งหมด เช่นประกาศปี 2556 ไม่มีกิจการที่พัก หรือหอพัก แตกต่างกับฉบับนี่ที่ระบุในรายการที่ 12 ของข้อ 1.5 ซึ่งเลขาธิการ ส.ป.ก.ระบุว่ากิจการที่ประกาศในรายการ ไม่ได้มุ่งหวังให้เกิดประโยชน์ที่ใดเป็นพิเศษ
อย่างไรก็ตาม ประกาศกิจการนี้ จะถูกนำไปใช้ในชุมชน ส.ป.ก.ที่ได้รับการรับรองแล้วเท่านั้น และคณะกรรมการปฎิรูปที่ดินจังหวัด จะร่วมกันพิจารณาอนุญาต แต่หากมีปัญหา ต้องให้ คปก. หรือคณะกรรการปฎิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม เป็นผู้พิจารณา
แท็กที่เกี่ยวข้อง
