สตูล-ขนมถั่วแกะลาง๊ะ ขนมโบราณชาวควนโดน ขายดีช่วงเดือนรอมฎอน ในช่วงเดือนถือศีลอดของพี่น้องชาวมุสลิม โดยเฉพาะใน จ.สตูล จะมีขนมโบราณต่าง ๆ ที่ไม่ค่อยได้กินในช่วงปกติ ชาวบ้านจะนำออกมาขายเฉพาะในช่วงเดือนรอมฎอนเท่านั้น เช่น ขนมถั่วแกะลาง๊ะ หรือขนมถั่วแกะนึ่ง ถือเป็นขนมโบราณเฉพาะถิ่น ที่หากินได้ยากอีกชนิดหนึ่ง และเป็นขนมพื้นถิ่นของชาว อ.ควนโดน

นางสาแบด๊ะ แกสมาน อายุ 56 ปี เล่าให้ฟังว่า ขนมถั่วแกะ มี 2 ชนิดคือถั่วแกะนึ่งและถั่วแกะทอด ถั่วแกะนึ่งจะเรียก ถั่วแกะลาง๊ะ โดยถั่วแกะทอดนั้นยังมีให้เห็นบ้าง แต่สำหรับถั่วแกะนึ่งนั้น หากินยาก สำหรับตนนั้นสืบทอดการทำขนมชนิดนี้มากว่า 100 ปีแล้ว ตั้งแต่รุ่นยายของยาย มา 5 รุ่น แล้วปรับเปลี่ยนรูปแบบการทำ แต่รสชาตินั้นยังคงดั้งเดิม ซึ่งรุ่นยายและรุ่นแม่สมัยตนเด็ก ๆ จะใช้ข้าวเหนียว ข้าวจ้าว นำมาแช่และโม่ แต่สมัยตนปรับมาใช้แป้งสำเร็จรูปซึ่งสะดวกกว่า

วิธีการทำนั้น เริ่มจากผัดไส้ขนมโดยใช้มะพร้าวค่อนไปทางอ่อนผสมกับน้ำตาลแดง ใส่เตยหอมลงไปด้วยเพิ่มความหอม ผัดจนเป็นเนื้อเดียวกันให้เหนียวหนึบ ส่วนแป้งนั้นใช้แป้งข้าวเหนียวซึ่งตนใช้ข้าวเหนียวดำผสมกับข้าวเหนียวขาว นำมานวดกับน้ำ จากนั้นนำมาแป้งมาวางบนใบตองแล้วใส่ไส้พับเป็นรูปคล้ายขนมถั่วแปป นำไปวางในถาด จากนั้นนำแป้งข้าวจ้าวผสมกับหัวกะทิใส่น้ำตาลเกลือเล็กน้อยให้รสชาติอร่อยกลมกล่อม ตักราดลงไปบนตัวขนม แล้วนำไปนึ่งประมาณ 10 นาที

ยกลงเมื่อเย็นจะตัดเป็นชิ้น ใส่กล่องขาย 3 ชิ้น 10 บาท ซึ่งขนมถั่วแกะ ชาวบ้านโดยเฉพาะคนแก่จะชอบมากทำขายไม่เคยพอ แต่ตนมีกำลังทำได้เพียงวันละ 60 กล่องเท่านั้น เพราะทำคนเดียวไม่มีคนช่วย ซึ่งหลังจากตนก็ยังไม่มีคนสืบทอดต่อ ส่วนตลาดที่ทำขายก็จะเป็นตลาด อ.ควนโดน ตลาดขายอาหารเดือนรอมฎอน และตลาดศาลไคฟง โดยมีแม่ค้ามารับไปขายอีกทอดหนึ่ง บางคนก็จะมาซื้อถึงบ้าน เพราะหากนำไปขายตลาดอาจไม่ทันเพราะขายดีมาก