“ยศชนัน” นั่งหัวโต๊ะถกแก้สารหนูปนเปื้อนแม่น้ำสาย ย้ำแก้ปัญหาต้องเริ่มตั้งแต่ต้นน้ำ

วันนี้ (15 พ.ย. 69) นายยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ลงพื้นที่สะพานมิตรภาพแม่น้ำสายแห่งที่ 1 อ.แม่สาย จ.เชียงราย กล่าวถึงการแก้ไขปัญหาสารปนเปื้อนในแม่น้ำสายว่า ได้ลงพื้นที่หลายครั้งแล้ว โดยก่อนหน้านี้ในการประชุมที่มีนายกรัฐมนตรีจีนเข้าร่วม ได้พูดคุยกับนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและนายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว ถึงความจำเป็นในการแก้ไขปัญหาตั้งแต่ต้นทาง


นายยศชนัน กล่าวว่า สิ่งที่ดำเนินการในวันนี้เป็นการสร้างความตระหนักรู้และทำให้ประชาชนรู้สึกปลอดภัย รวมถึงให้เห็นว่ารัฐบาลและจังหวัดดูแลอย่างเต็มที่ เพื่อให้ประชาชนมีน้ำสำหรับอุปโภคบริโภคที่ถูกสุขลักษณะ ขณะเดียวกันต้องติดตามตรวจสอบอย่างต่อเนื่อง ทั้งผลกระทบจากการใช้น้ำและคุณภาพน้ำ ซึ่งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินการควบคู่กันอยู่แล้ว


สำหรับสารหนู ส่วนใหญ่อยู่ในตะกอน ซึ่งมีปริมาณค่อนข้างมาก ขณะนี้มีแนวทางที่เคยศึกษาไว้เมื่อ 2 ปีก่อน เกี่ยวกับการชะลอน้ำให้ตะกอนตกลงมา โดยทำฝายขนาดเล็กหลายจุด เพื่อให้ตะกอนตกลงมาและสามารถเก็บออกไปได้ ซึ่งจะช่วยลดปริมาณสารปนเปื้อนลงได้มาก โดยจะเสนอแนวทางดังกล่าวในการประชุมภัยพิบัติเร่งด่วนภาคเหนือ พร้อมนำแผนที่ที่เคยศึกษาไว้กลับมาพิจารณาออกแบบอีกครั้ง ซึ่งมองว่าต้นทุนอาจลดลงได้ เนื่องจากปัจจุบันมีการดำเนินการในลักษณะ In-house เพื่อหาวิธีดำเนินการให้รวดเร็วที่สุด ทั้งนี้ เป็นแนวทางตามหลักวิชาการที่ทำให้สารหนูซึ่งอยู่ในตะกอนตกลงมา ก่อนเก็บตะกอนออกไป พร้อมติดตามความปลอดภัยและคุณภาพน้ำควบคู่กัน


ส่วนการแก้ไขปัญหาต้นน้ำ นายยศชนัน กล่าวว่า ได้หารือเพิ่มเติมกับนายกรัฐมนตรี นายสีหศักดิ์ และกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยเห็นว่ากระทรวงทรัพยากรธรรมชาติฯ น่าจะเป็นเจ้าภาพหลัก ขณะที่กระทรวง อว. จะสนับสนุนผลตรวจจากห้องปฏิบัติการและการตรวจสอบมาตรฐานในแต่ละจุด เพื่อให้มีหลักฐานยืนยันว่าแหล่งที่มาของสารปนเปื้อนอยู่ที่ใด และปริมาณน้ำกับสารที่ตรวจพบมีความสัมพันธ์กันอย่างไร เพราะการเจรจาต้องมีหลักฐานที่ชัดเจนและแม่นยำ โดยเฉพาะหากต้องนำไปใช้ประกอบกระบวนการทางกฎหมาย รวมถึงการลงทุนของภาคเอกชน หากสามารถยืนยันข้อมูลได้ ก็จะทำให้ไทยนำประเด็นนี้ไปพูดคุยในเวทีนานาชาติได้อย่างชัดเจน


นายยศชนัน กล่าวว่า แม่น้ำเป็นทรัพยากรที่หลายประเทศใช้ร่วมกัน การแก้ไขปัญหาจึงต้องดำเนินการตั้งแต่ต้นน้ำ โดยหน่วยงานทุกภาคส่วนต้องร่วมมือกัน รวมถึงหน่วยงานในลักษณะของสหประชาชาติ เพราะประเทศไทยอยู่ปลายน้ำ พร้อมระบุว่าเรื่องสำคัญที่สุดคือการทำให้ต้นน้ำสะอาด ซึ่งต้องดำเนินการอย่างต่อเนื่องทุกวัน


สำหรับการตรวจสอบแหล่งที่มาของสารปนเปื้อน นายยศชนัน กล่าวว่า ขณะนี้มีการรวบรวมผลการศึกษาเพิ่มเติม รวมถึงตรวจสอบข้อมูลจากภาพถ่ายดาวเทียม เพื่อดูพื้นที่ที่มีข้อสงสัยว่าอาจเป็นแหล่งที่มาของสารปนเปื้อน


ส่วนการตรวจสอบเพื่อสร้างความมั่นใจให้ประชาชน กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติฯ และกรมควบคุมมลพิษดำเนินการอยู่แล้ว โดยกระทรวง อว. จะเข้าไปสนับสนุนเพิ่มเติม ทั้งด้านอุปกรณ์และการตรวจสอบมาตรฐานทางวิชาการ พร้อมย้ำว่าทีมนาโนเทคทำงานร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอยู่แล้ว ไม่ใช่เพิ่งเข้ามาดำเนินการหลังเกิดปัญหา ขณะที่จังหวัดดูแลเรื่องระบบประปาอย่างต่อเนื่อง


เมื่อถามถึงการจัดระบบตรวจสอบให้ทราบผลแบบเรียลไทม์ และแจ้งเตือนประชาชนได้รวดเร็วขึ้น เนื่องจากที่ผ่านมาอาจทราบผลตรวจจากห้องปฏิบัติการภายหลัง นายยศชนัน กล่าวว่า ต้องประสานให้จังหวัดและกรมที่เกี่ยวข้องดูแล โดยขณะนี้มีแนวทางปฏิบัติ (Protocol) อยู่แล้ว โดยเฉพาะในช่วงที่ประชาชนต้องการข้อมูลและการสื่อสารมากขึ้น


ส่วนกรณีค่าการปนเปื้อนที่เพิ่มสูงขึ้นจนต้องหยุดจ่ายน้ำประปา และความสัมพันธ์กับผลตรวจครั้งก่อน นายยศชนัน ระบุว่า ตนเองไม่ได้เป็นผู้รับผิดชอบหลักในเรื่องดังกล่าว โดยการลงพื้นที่ครั้งนี้ดูแลพื้นที่ภาคเหนือ ซึ่งจังหวัดเชียงรายอยู่ในเขตตรวจราชการ และได้เชิญรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์มาร่วมลงพื้นที่ด้วย เพื่อให้แต่ละหน่วยงานช่วยกันดูแลประชาชนในส่วนที่รับผิดชอบ โดยกระทรวงเกษตรฯ ดูแลเรื่องความเดือดร้อนของเกษตรกร ส่วนกระทรวง อว. นำอุปกรณ์ของสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) มาสนับสนุนการทำงาน


เมื่อถามถึงกรณีมาตรฐานสารหนูของไทยที่กำหนดไว้ไม่เกิน 0.01 ขณะที่เมียนมากำหนดไว้ที่ 0.05 นายยศชนัน กล่าวว่า การกำหนดมาตรฐานและเฝ้าระวังต้องดำเนินการอยู่แล้ว โดยกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติฯ เป็นหน่วยงานดูแลหลัก ส่วนความแตกต่างของมาตรฐานทั้งสองประเทศเป็นเรื่องที่น่ากังวล และต้องมีการพูดคุยกับฝั่งเมียนมาอย่างต่อเนื่อง ทั้งในระดับหน่วยงานภาครัฐและระดับเอกชนที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการดูแลพื้นที่ เนื่องจากเป็นเรื่องที่มีความซับซ้อน จึงต้องแบ่งหน้าที่กันดำเนินการตามระดับการเจรจาที่แต่ละฝ่ายสามารถทำได้


ส่วนแนวทางการทำฝายดักตะกอนในแม่น้ำสายซึ่งเป็นแม่น้ำระหว่างประเทศ นายยศชนัน กล่าวว่า มีความเป็นไปได้ที่จะดำเนินการ แต่ก่อนให้ข้อมูลอย่างเป็นทางการต้องพิสูจน์ให้ชัดเจนก่อน โดยทีมนักวิจัยมีการศึกษาเรื่องนี้ไว้แล้ว และเห็นว่าเป็นแนวทางที่น่าสนใจ ขณะที่กรณีมีปัญหาน้ำเกินมาตรฐานก็มีน้ำสำรอง ซึ่งผู้ว่าราชการจังหวัดดูแลเรื่องนี้อยู่แล้ว


สำหรับการติดตั้งระบบประปาในกว่า 100 หมู่บ้านในพื้นที่ลุ่มน้ำกกและจังหวัดเชียงราย นายยศชนัน กล่าวว่า กระทรวง อว. โดย สวทช. และศูนย์ซินโครตรอน ได้แบ่งพื้นที่ดำเนินการร่วมกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นแล้ว หากมีความต้องการเพิ่มเติมก็สามารถสนับสนุนและเพิ่มขนาดการดำเนินงานได้ โดยจะประสานกับจังหวัดเพื่อพิจารณาว่าพื้นที่ใดมีความจำเป็นเร่งด่วน ทั้งนี้ ระบบประปาสามารถดำเนินการในส่วนดังกล่าวได้อยู่แล้ว การนำอุปกรณ์เข้าไปจึงเป็นการเสริมการทำงานในแต่ละหมู่บ้าน พร้อมย้ำว่าทีมนักวิจัยของ สวทช. ลงพื้นที่ดำเนินการอย่างต่อเนื่อง


ส่วนกรณีห้องปฏิบัติการที่ประเทศจีนจะสนับสนุนให้มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง นายยศชนัน กล่าวว่า ประเทศไทยสามารถตรวจสอบได้เช่นกัน แต่การที่ทั้งสองฝ่ายตรวจสอบและมีข้อมูลที่อ้างอิงกัน จะช่วยสร้างความน่าเชื่อถือมากขึ้น เพราะหากไทยตรวจสอบแล้วแจ้งว่าค่าปนเปื้อนเกินมาตรฐาน แต่เป็นข้อมูลที่ไทยจัดทำฝ่ายเดียว ความเชื่อถืออาจน้อยลง การที่จีนเข้ามาตรวจสอบด้วยและเห็นผลตรงกัน จะทำให้ข้อมูลมีความชัดเจนขึ้น ไม่ใช่เพราะประเทศไทยตรวจสอบไม่ได้หรือต้องใช้เครื่องมือจากจีน แต่เป็นการทำให้ฝ่ายจีนเห็นข้อมูลเชิงประจักษ์ เพื่อนำไปสื่อสารกับภาคเอกชนที่เข้ามาดำเนินกิจการเหมืองแร่ในพื้นที่ได้


นายยศชนัน กล่าวเพิ่มเติมว่า ต้องทำให้ประชาคมโลกเห็นว่าประเทศไทยดำเนินการอย่างเต็มที่แล้ว เพราะปัญหาแม่น้ำที่ไหลผ่านหลายประเทศไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะประเทศไทย แต่ยังมีแม่น้ำระหว่างประเทศอีกหลายแห่ง จึงต้องยืนขึ้นมาและทำให้การแก้ไขปัญหาครั้งนี้สำเร็จ


ขณะที่การตรวจสอบผลผลิตทางการเกษตรที่อาจได้รับผลกระทบจากสารปนเปื้อน น.ส.ปิยะรัฐชย์ ติยะไพรัช รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวว่า จะมีการประชุมที่ว่าการอำเภอแม่สาย โดยเตรียมความพร้อมตรวจสอบทั้งดิน พืช ประมง และปศุสัตว์ ซึ่งเกี่ยวข้องกับการใช้น้ำในการเกษตร รวมถึงหารือแนวทางสนับสนุนการตรวจสอบร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง นอกจากนี้ ยังได้พูดคุยกับสหกรณ์ที่รวบรวมผลผลิตเพื่อจำหน่าย เนื่องจากต้องสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้ซื้อ (Buyer) ว่าผลผลิตจากแม่สายมีความปลอดภัยอย่างไร และจะมีการตรวจสอบเพื่อรับรองมาตรฐานอย่างไรบ้าง


เมื่อถามถึงการตรวจสอบผลผลิตประเภทข้าวและผลผลิตทางการเกษตรอื่น ๆ น.ส.ปิยะรัฐชย์ กล่าวว่า จะให้กรมที่เกี่ยวข้องแต่ละกรมเตรียมความพร้อมและรายงานรองนายกรัฐมนตรี เพื่อทำงานร่วมกันให้มีโครงสร้างที่ชัดเจน ส่วนกรณีที่มีข้อมูลว่าผลผลิตบางส่วนอาจมีสารปนเปื้อนเกินมาตรฐานนั้น ขอให้ตรวจสอบให้ชัดเจนก่อนว่ามีการปนเปื้อนจริงหรือไม่ และมีปริมาณเกินมาตรฐานหรือไม่


ด้าน ดร.วีรกัญญา มณีประกรณ์ นักวิจัยและผู้บริหารระดับสูงด้านนาโนเทคโนโลยีของประเทศไทย กล่าวถึงการทำงานร่วมกับการประปาส่วนภูมิภาคว่า ได้ร่วมกันหาเครื่องมือรองรับสถานการณ์ตั้งแต่ช่วงแรก โดยระบบประปาหมู่บ้านและการประปาส่วนภูมิภาคสามารถรับมือได้ แม้แม่น้ำกกจะมีปัญหา และยังสามารถผลิตน้ำประปาที่ปลอดภัยได้ เพียงแต่หากสถานการณ์สารพิษสูงขึ้นก็อาจต้องพิจารณาเพิ่มเติม ซึ่งจากการตรวจสอบในวันนี้พบว่าสถานการณ์กลับเข้าสู่สภาวะปกติแล้ว


เมื่อถามถึงกรณีที่ตรวจพบสารปนเปื้อนในน้ำประปาสูงกว่าค่าปกติ 18-30 เท่า ก่อนที่วันถัดมาจะลดลงอย่างรวดเร็ว ดร.วีรกัญญา กล่าวว่า การใช้เครื่องมือจะช่วยให้สามารถสืบย้อนกลับไปได้ว่าสถานการณ์น่าจะเกิดจากอะไร เช่น หากวันหนึ่งค่าตรวจวัดสูงและวันถัดมาลดลง ก็สามารถใช้เครื่องมือวัดตามจุดต่าง ๆ เพื่อหาว่าจุดใดมีค่าสูงสุด และตรวจสอบได้ว่ามีการปล่อยสารอะไรลงมาหรือไม่


ด้านนายชูชีพ พงษ์ไชย ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย กล่าวถึงความคืบหน้าการตรวจสอบสาเหตุสารปนเปื้อนว่า จังหวัดใช้กลไกคณะกรรมการชายแดนส่วนท้องถิ่น (TBC) พูดคุยกับผู้ว่าราชการจังหวัดท่าขี้เหล็ก โดยได้ทำหนังสือไปแล้วและอยู่ระหว่างรอคำตอบ เนื่องจากอีกฝ่ายมีภารกิจภายในประเทศ ขณะที่นายกรัฐมนตรีและรองนายกรัฐมนตรีของไทยได้เน้นย้ำจุดยืนให้แจ้งผู้ว่าราชการจังหวัดท่าขี้เหล็กตรวจสอบสาเหตุที่เกิดขึ้นกับลำน้ำ และขอให้แจ้งเตือนประเทศไทยให้ทันเวลา เพื่อให้สามารถดูแลประชาชนได้ทันท่วงที โดยเฉพาะกรณีปัญหาน้ำประปาที่เกิดขึ้น


เมื่อถามถึงมาตรการเพิ่มเติมนอกเหนือจากการแจ้งเตือนและการประท้วง นายชูชีพ กล่าวว่า ต้องพูดคุยกันในระดับชายแดนผ่านกลไก TBC ระหว่างจังหวัด รวมถึงเสนอเรื่องผ่านกลไกคณะกรรมการชายแดนส่วนภูมิภาค (RBC) ในระดับภาค และระดับชาติ โดยหากนายกรัฐมนตรีมอบหมายให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเข้ามาดูแล ก็ต้องดำเนินการควบคู่กันทั้ง 3 ระดับของกลไกชายแดน


ส่วนกรณีมีรายงานตรวจพบสารหนูในพื้นที่บ้านแก่นเหนือประมาณ 40 เท่าเมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา นายชูชีพ กล่าวว่า ทุกพื้นที่ที่ตรวจพบสารปนเปื้อน รวมถึงในแม่สาย จะใช้กลไกคณะกรรมการระดับจังหวัด ซึ่งมีการประชุมทุกเดือน เพื่อนำข้อมูลมาวิเคราะห์และแจ้งเตือนประชาชน รวมถึงดูแลประชาชนตามที่นายกรัฐมนตรีและรองนายกรัฐมนตรีมอบหมาย โดยต้องใช้ระบบเดียวกัน คือวิเคราะห์ข้อมูลก่อนแล้วจึงหาแนวทางแก้ไขต่อไป


ต่อมา นายยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เป็นประธานการประชุมสรุปสถานการณ์การปนเปื้อนสารหนูในแม่น้ำสาย ผลกระทบต่อประชาชน และแผนการดำเนินการแก้ปัญหา โดยมีนางสาวปิยะรัฐชย์ ติยะไพรัช รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ นายศุภชัย ปทุมนากุล ปลัดกระทรวง อว. นายชูชีพ พงษ์ไชย ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย และคณะร่วมประชุม


นายชูชีพ กล่าวรายงานว่า เราทราบว่าปัญหานี้เกิดขึ้นตั้งแต่ช่วงเดือนเมษายนปี 2568 โดยการบริหารจัดการในพื้นที่จังหวัดเราได้ทำควบคู่พร้อมนำนโยบายของนายกรัฐมนตรีมาปฏิบัติในพื้นที่ในการดูแลประชาชนเพื่อให้ดำรงชีวิตอยู่ได้อย่างปกติ เกี่ยวกับการแก้ปัญหาน้ำขุ่นที่เกิดขึ้น สิ่งที่จะต้องสร้างความเชื่อมั่นให้กับพี่น้องประชาชนคือการให้ข้อมูลเชิงวิทยาศาสตร์ วิชาการด้านสาธารณสุข โดยทางจังหวัดได้ร่วมกับกรมควบคุมมลพิษ สำนักงานสิ่งแวดล้อมที่ 1 ลงพื้นที่มีการเก็บชุดวิเคราะห์น้ำทั้งหมด 18 แห่ง และหลังจากนั้นก็มีการวัดค่ามาเรื่อยมา ซึ่งผลจะปรากฏหนึ่งเดือนไปแล้วก่อนส่งต่อมายังจังหวัด และทางจังหวัดก็มีคณะกรรมการจังหวัดที่ชื่อว่า ชุดคณะกรรมการตรวจ ติดตาม และวิเคราะห์เพื่อแก้ไขปัญหา ให้กับประชาชนได้รับทราบ ซึ่งในคณะกรรมการชุดดังกล่าว มีทั้งหน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้อง นักวิชาการ และเชิญภาคประชาสังคมและสื่อสารมวลชนเข้ามาร่วมในชุดนี้ด้วย


นายชูชีพ กล่าวต่อว่า วิธีการที่จะทำให้ในพื้นที่รับทราบข้อมูลด้วยการชี้แจง สร้างความรับรู้ให้กับพี่น้องประชาชนได้รับรู้เกี่ยวกับค่าต่อวัดว่าค่ามาตรฐานเป็นเช่นไร เพราะได้รับเสียงสะท้อนจากทุกภาคส่วนว่าประชาชนไม่ได้รับทราบว่าค่ามาตรฐานหมายความว่าอย่างไร และจะมีคำถามว่าน้ำสามารถดื่มได้หรือไม่หรือสัมผัสได้หรือไม่ เราจึงนำเอาผลการวิเคราะห์ที่ผ่านมา ซึ่งค่าส่วนมากจะอยู่ที่ 0.01 ที่อยู่ในมาตรฐานไม่เกิน 0.5 มาดำเนินการ และสื่อสารผ่านแอปต่าง ๆ หรือกราฟิกเพื่อบอกกับประชาชนว่าสิ่งเหล่านี้สามารถใช้ได้


แต่ช่วงตลอด 1 ปีที่ผ่านมา ก็มีช่วงที่ค่าขึ้นมาบ้างแต่ยังอยู่ในเกณฑ์ เราก็ได้แจ้งประชาชนว่ายังสามารถใช้ได้แต่ต้องกรองเข้ามา ซึ่งเราก็ส่งต่อข้อมูลไปยังกระทรวงสาธารณสุข และมีการสุ่มตัวอย่างถึง 6 พันตัวอย่างมาวิเคราะห์กลุ่มเสี่ยงในช่วงปี 68-69 โดยเฉพาะพื้นที่แม่สายประมาณ 80 ราย ก็ยังไม่พบสารปนเปื้อนที่กระทบต่อสุขภาพ ซึ่งในลำน้ำแม่สายเราก็พบความผิดปกติร่วมกัน คือ เมื่อวันที่ 5 พ.ย.ที่ผ่านมา พบว่าลำน้ำขุ่นผิดปกติ ซึ่งปะป๊าส่วนภูมิภาคได้รายงานมาว่า ค่าความขุ่นของน้ำขึ้นถึง 14,000 NTU ทำให้ไม่สามารถผลิตน้ำประปาได้ ตนจึงรายงานไปจนถึงนายเจเศรษฐ์ ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทยว่า น้ำยังขุ่นอยู่ แต่ยังสามารถให้บริการพี่น้องประชาชนได้ และเกิดผลกระทบใน 2 ตำบล 14 หมู่บ้าน ก่อนที่วันที่ 6 พ.ย.จะลดลงมาอยู่ที่ 8,000 NTU ซึ่งสามารถผลิตได้ แต่ไม่เต็มกำลัง และข้าก็ลดลงอย่างต่อเนื่องจนอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน


ส่วนที่ประชาชนเป็นห่วงนั้น เป็นเรื่องของการจัดการบริหารพื้นที่ โดยเราได้ดำเนินการทางฝ่ายทหารได้ใช้กลไกชายแดนที่เรียกว่า TBC ซึ่งได้ประสานไปยังผู้ว่าราชการจังหวัดท่าขี้เหล็ก ประเทศเมียนมา เพื่อขอหารือในเรื่องนี้ ให้ช่วยวิเคราะห์หาสาเหตุเกิดจากอะไร หาดสาเหตุเกิดจากการประกอบอาชีพ อยากให้ประสานฝั่งเรา เพราะเราใช้ลำน้ำร่วมกัน และทางจังหวัดก็เตรียมยกระดับ โดยหารือร่วมกับแม่ทัพภาคที่สาม ใช้กลไก RBC ต่อไป


รวมถึงแผนเผชิญเหตุของการประปาส่วนภูมิภาค มีทั้งรูปแบบ 24 ชม. หรือ 7 ชม. ว่าหากเกินจะสามารถผลิตน้ำประปาได้หรือไม่ และเสริมแผนของ ปภ. หากเกิดสภาวะวิกฤตเราต้องแจกจ่ายน้ำให้กับประชาชนได้ทัน และเรายังมองว่า หากเราได้ห้องแล็บตามที่มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวงร่วมกับมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา ได้วิเคราะห์แล้ว ก็จะทำให้เราทำงานได้อย่างทันการณ์โดยผล 1-3 วันที่ทราบผลสามารถชี้แจงและแจ้งเตือนประชาชนได้รวดเร็วยิ่งขึ้น


นายยศชนัน มอบนโยบายว่า ในส่วนที่ผู้ว่าฯ เชียงรายต้องการห้องปฏิบัติการต่างๆ ตอนนี้เรามีสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง และ มทร.ล้านนา เชียงราย ซึ่งก็ต้องดูว่าเรามีอุปกรณ์อะไรบ้าง และหาข้อเร่งด่วน พร้อมทั้งประสานสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) มาดูว่าในส่วนที่เร่งด่วนเราจะสามารถทำอะไรได้บ้าง และในส่วนระยะยาวเราก็แบ่งออกเป็นสองโครงการ เพื่อที่จะได้มาดูในเรื่องการจัดสรรงบประมาณ รวมถึงในส่วนที่ สวทช.ทำ คือประปาชุมชน ท้องถิ่นมีความสนใจหรือประสงค์สามารถใช้งบประมาณที่มีอยู่ประสานกับ สวทช.ได้ และมีข้อดีคือไบโอชาร์ สามารถเพิ่มมูลค่าได้ด้วย และเป็นจุดเด่นที่เราสามารถทำได้ทันที


สำหรับชุดตรวจ ก็จะมีการประสานงานร่วมกับทางจังหวัด และกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ซึ่งเราจะทำให้เป็นมาตรฐานเพื่อที่จะทำให้มีผลประจักษ์เพื่อใช้ในการตรวจสอบน้ำว่าสารที่เราเจอกับต้นตอเป็นตัวเดียวกันหรือไม่ ถือเป็นความจำเป็นที่เราจะจะต้องทำขนานกันไป และส่งไปตรวจได้ ซึ่งในส่วนที่จะต้องทำเร่งด่วนคือฝ่ายชะลอน้ำเพื่อให้ตกตะกอน และพืชต่างๆ ที่จะดูดสารเหล่านี้ ซึ่งมีความจำเป็นต้องทำให้เพื่อพี่น้องประชาชนชาวเชียงรายมีความมั่นใจในดินแดนของเรา และดำเนินการกับต่างประเทศขนานกันไป


อีกทั้ง นำผลการศึกษาในช่วงสองปีก่อน และให้ทางผู้ว่าฯ เชียงรายชี้จุดที่ต้องเร่งรีบทำในเวลาอันรวดเร็ว เพื่อที่จะมาแก้ปัญหาในเรื่องนี้ และจะนำเรื่องนี้เข้าสู่ที่ประชุมในรอบหน้าที่เป็นปัญหาเร่งด่วนเกี่ยวกับภัยพิบัติ เพื่อที่จะได้ดูว่างบประมาณจะจัดสรรตรงไหนเพื่อเสริมเข้าไปในจุดนั้น และทำอย่างไรให้สามารถดำเนินการได้อย่างเร็วที่สุด เพราะจะช่วยทำให้ประชาชนได้อุ่นใจว่าเราสกัดตั้งแต่ต้น น้ำประปาก็สบายใจขึ้น ซึ่งเราก็หารือกับกระทรวงทรัพย์ฯ เช่นกัน


นายยศชนัน กล่าวต่อว่า ตนจะนำข้อมูลตรงนี้ไปหารือกับนายกรัฐมนตรี นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ และนายสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม รวมถึงกระทรวงเกษตรนางสาวปิยะรัฐชย์ ก็จะดำเนินการในส่วนของผลกระทบของพี่น้องชาวเกษตร


ขณะที่ ปิยะรัฐชย์ กล่าวว่า ในส่วนของกระทรวงเกษตรฯ ก็ไม่ได้นิ่งนอนใจ ได้ผ่านหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมาร่วมลงพื้นที่ ซึ่งเชื่อว่ากระทรวงเกษตรฯ ได้เข้าร่วมกันในทุกหน่วยงาน และอยากให้กรมการข้าวชี้แจงว่าข่าวที่ออกมาที่ตรวจพบเจอข้าวที่อยู่ในอำเภอแม่สายนั้นคืออะไร และกรมประมงเรามีแผนงานแผนงานอย่างไรบ้าง ในการรองรับและรับมือพี่น้องชาวเกษตรกรในเรื่องอย่างไร และกรมพัฒนาที่ดิน ที่ต้องร่วมกันเร่งรัดความเข้าใจกับประชาชนในพื้นที่ และเร่งรัดในการตรวจสอบตัวอย่างทุกตัวอย่างเพื่อให้มีมาตรฐานรับรอง ให้คนที่จะซื้อผลผลิตทางการเกษตรในอำเภอแม่สายมีความมั่นใจว่าเรามีค่ามาตรฐานปลอดภัยอย่างแน่นอน เป็นสิ่งที่กระทรวงเกษตรฯ ต้องทำ


อีกครั้งเมื่อปีที่แล้ว เราได้ทำงานร่วมกับจังหวัดและกระทรวงทรัพย์ฯ โดยนางสาวแพทองธาร ชินวัตร นายกรัฐมนตรีในขณะนั้น ได้มีความห่วงใยในเรื่องสารพิษในแม่น้ำสาย ตนได้นำมหาวิทยาลัยซูโจว จากประเทศจีน เข้ามาทำงานร่วมกับมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ทำงานร่วมกับกรมควบคุมมลพิษที่รับฟังในเชิงนโยบาย ซึ่งตนก็ต้องขอทางจังหวัดว่ามีจุดเด่นจุดไหนหรือการหาทางออกจุดไหนที่สามารถทำได้ก่อน และในส่วนระยะยาวก็ต้องทำกันต่อ และด้านผลผลิตก็ต้องทำงานร่วมกับกระทรวงเกษตรฯ เพื่อตรวจพืชผักผลไม้ชนิดใดได้บ้าง รวมถึงคุณภาพของดินและน้ำ


นายยศชนัน กล่าวทิ้งท้ายว่า ทุกคนก็จะเห็นว่าในปัจจุบันเราพยายามเร่งรัดในเรื่องความสำเร็จ รวมถึงการกำจัดสิ่งเหล่านี้ รวมถึงทางจังหวัดก็จะต้องไปดูเรื่องนี้เป็นพิเศษ และวันนี้เป็นสิ่งที่เราจะต้องสนับสนุนหากส่วนใดที่ต้องการเพิ่มเติมก็ให้แจ้งเข้ามาได้