“รักชนก” จ่อใช้ พ.ร.บ.อำนาจเรียก เชิญ “ไชยชนก” เข้าแจง TH-AI Passport หลังเบี้ยวเป็นรอบที่ 4

วันนี้ (13 ส.ค. 2569) นางสาวรักชนก ศรีนอก สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ในฐานะประธานคณะกรรมาธิการศึกษาการจัดทำและติดตามการบริหารงบประมาณ สภาผู้แทนราษฎร ให้สัมภาษณ์ก่อนการประชุม กมธ.ว่า วันนี้ประเด็นที่ กมธ.ให้ความสำคัญมากคือ โครงการ TH-AI Passport เนื่องจากตามกระแสข่าวที่ออกมา คาดว่าจะมีการเปิดลงทะเบียนในเร็ว ๆ นี้ ดังนั้นการประชุมวันนี้จะเป็นการสอบถามถึงความคืบหน้าในการแก้ไขสัญญาระหว่างกระทรวง ดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) กับคู่สัญญา


ก่อนหน้านี้ กมธ.ได้ทำหนังสือขอเอกสารและข้อเสนอโครงการเพื่อตรวจสอบรายละเอียด โดยประเด็นที่ต้องการติดตามเป็นพิเศษ คือ การประชาสัมพันธ์ ซึ่ง กมธ. ตั้งข้อสังเกตมาโดยตลอดว่า อาจมีลักษณะที่นำไปสู่การล็อกสเปกหรือไม่ จึงต้องการทราบว่า บริษัทแต่ละรายที่เข้าร่วมการประมูลโครงการดังกล่าวได้เสนอชื่อบริษัทเจ้าของจอสื่อที่จะนำมาใช้ในโครงการหรือไม่ และเป็นจอของบริษัทใด


จากเอกสารที่ กมธ.ได้รับ ขณะนี้มีเพียงสัญญาของบริษัท เพียง 2 บริษัทเท่านั้น ขณะที่เอกสารของอีก 2 บริษัทที่ กมธ.ได้ขอไป รวมถึงเอกสารข้อเสนอของโครงการ กระทรวงดีอีก็ยังไม่ได้ส่งมาให้ครบถ้วน นอกจากนี้ บันทึกรายงานการประชุมของกองทุนดีอีที่เกี่ยวข้องกับโครงการ TH-AI Passport ก็ยังไม่ได้รับเช่นเดียวกัน จึงคงต้องสอบถามและติดตามเอกสารเพิ่มเติมในการประชุมวันนี้


ประเด็นที่น่าสนใจใน TOR คือการกำหนดว่า บริษัทที่จะเข้าร่วมประมูลโครงการ ในส่วนของการประชาสัมพันธ์จะต้องใช้จอออฟไลน์ที่อยู่ในระดับท็อป 5 ของประเทศ ดังนั้นหากจะมีการพิจารณาและให้คะแนนมากหรือน้อย หรือพิจารณาว่าจอที่นำมาใช้เป็นจอที่อยู่ในระดับท็อป 5 ของประเทศหรือไม่ อย่างน้อยบริษัทที่เข้าร่วมประมูลก็ควรต้องเสนอชื่อบริษัทเจ้าของจออย่างชัดเจนว่า จะใช้จอของบริษัทใด


แต่จากข้อมูลที่ กมธ. ได้รับ กลับพบว่า บริษัทแต่ละแห่งไม่ได้เสนอว่าจะใช้จอของบริษัทใด แต่กระทรวงดีอีหรือกองทุนดีอียังสามารถให้คะแนนในส่วนดังกล่าวได้ ทั้งที่ TOR กำหนดเอาไว้อย่างชัดเจนว่าต้องเป็นจอระดับท็อป 5 ของประเทศ โดยประเด็นนี้แปลก และกองทุนดีอีต้องตอบว่า แล้วเกณฑ์การให้คะแนนคืออะไร


อีกเอกสารสำคัญที่ กมธ. ขอไป คือเกณฑ์การให้คะแนนในแต่ละส่วนของโครงการ ไม่ว่าจะเป็นส่วนของ AI ส่วนการประชาสัมพันธ์ ส่วนของการจัดอบรม รวมถึงส่วนของการดำเนินงานคอลเซ็นเตอร์และองค์ประกอบอื่น ๆ แต่จนถึงขณะนี้ กมธ. ก็ยังไม่ได้รับเอกสารดังกล่าว จึงจำเป็นต้องสอบถามหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติมว่า เหตุใดจึงยังไม่สามารถส่งเอกสารมาได้ครบถ้วน และมีหลักเกณฑ์ในการพิจารณาให้คะแนนอย่างไร


ส่วนกรณีการเชิญนายไชยชนก ชิดชอบ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม เข้าร่วมชี้แจงต่อ กมธ. นางสาวรักชนก กล่าวว่า ช่วงเช้าวันนี้ได้รับแจ้งว่า นายไชยชนกจะไม่เข้าร่วมชี้แจงต่อ กมธ. อีกครั้ง โดยแจ้งว่าติดภารกิจ แต่ไม่ทราบรายละเอียดว่าเป็นภารกิจใด และได้มอบหมายให้ปลัดกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมเข้าร่วมประชุมแทน


โดยในการประชุมครั้งที่ผ่านมา ตนได้หารือกับ กมธ. แล้ว และได้เสนอความเห็นไปว่า เข้าใจดีว่าสมาชิกจากพรรคภูมิใจไทยอาจไม่สบายใจกับการเชิญรัฐมนตรีมาชี้แจง แต่ข้อเท็จจริงคือคณะกรรมาธิการได้เชิญนายไชยชนกมาชี้แจงแล้วถึง 4 ครั้ง และจนถึงขณะนี้รัฐมนตรียังไม่ได้เดินทางมาชี้แจงต่อ กมธ.ด้วยตนเองแม้แต่ครั้งเดียว หากครั้งต่อไปนายไชยชนกยังไม่มาชี้แจงอีก และยังมีประเด็นที่ค้างคาอยู่ โดยเฉพาะกรณีที่กระทรวงยังส่งเอกสารให้ กมธ.ไม่ครบถ้วน ตนเองจะหารือกับ กมธ.ว่า จำเป็นต้องใช้กลไกตามพระราชบัญญัติอำนาจเรียกฯ เพื่อใช้อำนาจในการเรียกรัฐมนตรีมาชี้แจงต่อ กมธ.


ประเด็นสำคัญไม่ได้อยู่ที่การเชิญรัฐมนตรีมาเพื่อสร้างความขัดแย้งทางการเมือง แต่ กมธ.มีหน้าที่ตรวจสอบการจัดทำและการบริหารงบประมาณ รวมถึงโครงการที่ใช้งบประมาณของรัฐ จึงจำเป็นต้องได้รับข้อมูลและเอกสารที่ครบถ้วน เพื่อให้สามารถตรวจสอบรายละเอียดของโครงการได้อย่างรอบด้าน โดยเฉพาะประเด็น TOR หลักเกณฑ์การให้คะแนน การจัดซื้อจัดจ้าง และรายละเอียดของสัญญาที่เกี่ยวข้อง


เมื่อถามถึงกรณีที่นายไชยชนก ยืนยันจะเดินหน้าโครงการ TH-AI Passport ตาม TOR ไม่เกิน 1 ก.ย.นี้ แม้ฝ่ายค้านจะไปยื่นร้องต่อ ป.ป.ช.ก็ตาม นางสาวรักชนก ระบุว่า สิ่งที่ชัดเจนคือ โครงการนี้มีปัญหาและไม่พร้อมตั้งแต่แรก มีปัญหาในเรื่อง TOR และสัญญา หากโครงการนี้ไม่มีปัญหา เสียงของพวกเราไม่ว่าจะพูดดังแค่ไหนก็ไม่มีทางชะลอโครงการได้นานขนาดนี้


เดิมทีตั้งแต่กลางเดือน มิ.ย.69 ควรเปิดลงทะเบียนแล้ว แต่เมื่อเราออกมาเปิดโปงข้อมูลต่าง ๆ โครงการจึงเลื่อนมาเรื่อย ๆ จนมีการแก้ไขสัญญาจากเหมาจ่ายเป็นจ่ายตามการใช้งานจริง (Pay Per Use) ตนเองจึงตั้งข้อสังเกตว่าหากโครงการดีตั้งแต่แรกคงไม่ต้องแก้ไขสัญญาและรอจนถึงทุกวันนี้


“การแก้ไขสัญญาเป็นไปเพื่อปกปิดข้อบกพร่อง ข้อผิดพลาด หรือร่องรอยทุจริตหรือไม่ ถ้ามันเริ่ด มันถูกต้องอยู่แล้วก็ไม่จำเป็นต้องแก้ไขตั้งแต่แรก ไม่ว่าจะแก้สัญญา หรือปรับเปลี่ยนอย่างไร แต่ทุกอย่างสามารถตรวจสอบได้หมด ส่วนตัวคิดว่าความผิดสำเร็จแล้ว”


ส่วนความพยายามที่บริษัทคู่สัญญาฟ้องร้อง นายธีระชาติ ก่อตระกูล คณะทำงานผู้นำฝ่ายค้าน และทีมนโยบายดิจิทัล พรรคประชาชน คดีลักษณะนี้เป็นคดีฟ้องปิดปาก (SLAPP) จากเนื้อหาที่ทราบ นายธีระชาติได้วิพากษ์วิจารณ์โครงการ TH-AI passport ร่วมกับ กมธ.มาโดยตลอด ซึ่งเนื้อหาค่อนข้างรุนแรง และชี้ประเด็นอย่างตรงไปตรงมาไม่อ้อมค้อม แต่การถูกฟ้องมาจากการแชร์โพสต์หนึ่ง ซึ่งโพสต์ดังกล่าวเป็นผู้มีความรู้ออกมาวิพากษ์วิจารณ์โครงการนี้ มีคนแชร์โพสต์นี้เกือบ 400 คน แต่มีนายธีระชาติคนเดียวที่ถูกฟ้องเหมือนเป็นการพุ่งเป้า จึงขอให้กำลังใจนายธีระชาติ


เมื่อถามว่า อยากสื่อสารอะไรไปถึงนายไชยชนกหรือไม่ นางสาวรักชนก กล่าวว่า การเป็นรัฐมนตรีหน้าที่อย่างหนึ่งคือ มาสภาฯ ทำหน้าที่ ไม่ว่าจะเป็นการตอบกระทู้หรือชี้แจงต่อ กมธ.ไม่ได้ทำอะไรที่เกินเลยไป เพราะเรามีการออกหนังสือและนัดล่วงหน้า อย่างไรก็ตามก่อนหน้านี้ตนเองมีโอกาสคุยกับนายไชยชนกนอกรอบ ซึ่งท่านยืนยันว่าจะไม่มาชี้แจงต่อ กมธ.นี้ ไม่ว่าจะว่างหรือไม่ว่างก็ตาม ถือเป็นปัญหา แม้ไม่อยากจะมาชี้แจง แต่ต้องให้ให้เกียรติตัวแทนใน กมธ.ที่ประชาชนเลือกมา ทั้งจากฝ่ายค้านและฝ่ายรัฐบาล เรามีประชาชนสนับสนุนถึงมายืนตรงนี้ได้ และต้องใช้อำนาจแทนประชาชนอยู่


“ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา นายไชยชนก ถูกข้อครหาเสมอมาว่าจะต้องมีคนคอยห้อมล้อมเป็นลูกนาย ต้องมีคนออกมาปกป้องอยู่เสมอ ไม่สามารถทำอะไรได้ด้วยตนเอง แม้กระทรวงดีอีจะเป็นกระทรวงเล็ก ๆ ก็จะต้องมีรัฐมนตรีช่วยมาคอยอนุบาล”


นางสาวรักชนก จึงมองว่าการมาตอบ กมธ. และการตอบคำถามอย่างตรงไปตรงมาในเรื่องที่ประชาชนให้ความสนใจ อาจทำให้นายไชยชนกออกจากภาพที่ต้องเป็นไข่ในหิน เป็นลูกแหง่ หรือเป็นคนที่คอยมีผู้พิทักษ์ปกป้องตลอดเวลาได้ โตเป็นผู้ใหญ่ได้แล้วทำได้อะไรได้ด้วยตนเอง จึงขอให้มาชี้แจงต่อ กมธ. ด้วยตนเอง


สำหรับการประชุมสภาฯ สมัยหน้าที่จะมีการเปิดอภิปรายไม่ไว้วางใจ โครงการ TH-AI passport เป็นหนึ่งในหัวข้อที่จะนำไปอภิปรายไม่ไว้วางใจด้วย เพราะเรื่องนี้ทุกอย่างชัดเจน เหลือแค่กระบวนการยุติธรรมจะดำเนินการเมื่อไร เท่านั้นเอง