"ยศชนัน-ประเสริฐ" แท็กทีม ปรับหลักสูตรการศึกษาวิชา "ประวัติศาสตร์-หน้าที่พลเมือง-ภาษาไทย"

นายยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) พร้อมด้วย นายประเสริฐ จันทรรวงทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ แถลงถึงทิศทางสำคัญของรัฐบาล ในการเดินหน้าปรับปรุงหลักสูตรการศึกษาครั้งใหญ่ โดยจะมุ่งยกระดับการจัดการเรียนการสอน 3 วิชาหลัก ได้แก่ ประวัติศาสตร์ หน้าที่พลเมือง และภาษาไทย ควบคู่กับการพัฒนาระเบียบวินัยและการเป็นพลเมืองโลก

การปรับหลักสูตรครั้งนี้จึงไม่ใช่การลดทอน แต่คือการเสริมสร้างให้บทเรียนมีความลึกซึ้ง และมีความหมาย สอดรับกับแนวทาง "หลักสูตรฐานสมรรถนะ" อย่างแท้จริง และเข้าใจรากเหง้า เพื่อก้าวไปข้างหน้า เพราะสมรรถนะที่แท้จริงไม่ได้จำกัดอยู่เพียงทักษะอาชีพ แต่คือความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์

ฉะนั้นการปรับปรุงวิชาประวัติศาสตร์ในครั้งนี้ จะเปลี่ยนผ่านจากการท่องจำสู่ "การวิเคราะห์ด้วยวิธีการทางประวัติศาสตร์" เพื่อให้เยาวชนเข้าใจพัฒนาการของชาติ และบทบาทของสถาบันพระมหากษัตริย์ที่ทรงอุทิศเพื่อประชาชนตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ในฐานะเรื่องราวที่พลเมืองทุกคนมีส่วนร่วม

พร้อมย้ำว่า ทุกประเทศที่มีระบบการศึกษาเข้มแข็ง ล้วนสอนให้เด็กรู้จักรากเหง้าของตนเอง รู้ว่าตนเป็นใคร มาจากไหน และมีหน้าที่อะไรต่อสังคม ด้วยเหตุนี้ รัฐบาลจึงเชื่อมั่นว่าหากพลเมืองเข้าใจที่มาของประเทศ ก็จะมีความพร้อมในการมีส่วนร่วมสร้างชาติได้

นอกจากนี้ วิชาหน้าที่พลเมืองจะมุ่งเน้นการพัฒนาทักษะการคิดเชิงวิพากษ์ ควบคู่กับการรักษาอัตลักษณ์ไทย พร้อมออกแบบกิจกรรมที่ฝึกทักษะการทำงานเป็นทีม การเป็นผู้นำ การแก้ปัญหา และจิตอาสา เพื่อเตรียมความพร้อมให้เด็กไทยสามารถยืนหยัดและแข่งขันในโลกที่เปลี่ยนแปลงได้อย่างมั่นคง

สำหรับโครงการจัดหาระบบแฟ้มสะสมทักษะ (Skill/Credit Portfolio) มูลค่า 5.4 พันล้านบาท ของกระทรวง อว. ซึ่งมีการถูกจับตาว่าเสี่ยงต่อการทุจริตนั้น นายยศชนัน กล่าวว่า ก็เป็นไปตามกระบวนการ หลังจากที่เราทำทีโออาร์ ก็มีการตั้งคณะกรรมการขึ้นมาพูดคุยประเด็นดังกล่าว ซึ่งตนจะเสนอแผนในการดำเนินการต่างๆ ต่อไป ส่วนจะยกเลิกหรือไม่นั้น ทุกอย่างทุกอย่างเป็นไปตามขั้นตอนทางกฎหมาย โดยขั้นแรกต้องมีการตั้งคณะกรรมการขึ้นมาพิจารณาส่วนนี้ เพื่อให้มีความชัดเจน และเราต้องรับฟังเสียงทุกคน

สำหรับกรณีโลกโซเชียล มีการเรียกร้องให้ยกเลิกวิชารำกระบี่กระบอง ลูกเสือ-เนตรนารี และวิชาประวัติศาสตร์ นายยศชนัน เปิดเผยว่า เรื่องนี้เราต้องสื่อสารให้ชัดเจน เราอยากทำให้เป็นบริบทเดียวกัน ไม่ใช่แยกแต่ละวิชา เพราะปัจจุบันเราต้องมีการบูรณาการ ซึ่งเราพยายามทำในเชิงมิติสังคม และวิทยาการ ให้ผสมได้อย่างลงตัว

ส่วนในอนาคตมีความเป็นไปได้หรือไม่ที่จะปฏิรูปเนื้อหาวิชาประวัติศาสตร์ หรือหน้าที่พลเมือง หรือไม่ นายยศชนัน กล่าวว่า ในเรื่องของ Global Citizens อาจจะไม่ใช่ชื่อวิชานี้ แต่จะเป็นการผสม ด้านวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมต่างๆ ซึ่งตนเชื่อว่าจะสามารถผสมเรื่องเหล่านี้เข้ากันได้ โดยที่ยังมี“ดีเอ็นเอ”ของความเป็นไทยอยู่

ด้าน นายประเสริฐ กล่าวต่อโดยระบุว่า กระทรวงศึกษาธิการ ให้ความสำคัญกับการขับเคลื่อนการเรียนรู้แบบไร้ขีดจำกัด ผ่านหลักการ 3 ประกอบด้วย1. ส่วนรายวิชา โดยจะมุ่งเน้นเนื้อหาที่ทันสมัยและวิเคราะห์เชิงลึก 2. ส่วนกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน โดยจะเน้นการฝึกวินัยและจิตสาธารณะ และ 3. ส่วนกิจกรรมเสริมหลักสูตร โดยจะปลูกฝังคุณลักษณะอันพึงประสงค์ 8 ประการ ครอบคลุมความรักชาติ ซื่อสัตย์ มีวินัย และความเป็นไทย

ขณะเดียวกัน กระทรวงฯ ยังจะส่งเสริมให้สถานศึกษาบูรณาการเทคโนโลยี ทั้งสื่อดิจิทัลและแพลตฟอร์มออนไลน์ เข้ากับแหล่งเรียนรู้ดั้งเดิม เช่น พิพิธภัณฑ์และพื้นที่ในชุมชน โดยเฉพาะวิชาประวัติศาสตร์ที่ประสบการณ์จากพื้นที่จริง ซึ่งไม่สามารถหาได้จากในห้องเรียน พร้อมเปิดกว้างให้ "ครู" มีอิสระในการเลือกสื่อที่เหมาะสมกับบริบทของนักเรียนมากที่สุด

พร้อมย้ำว่า "ภาษาไทย" เป็นฐานรากที่แข็งแกร่งสู่การเรียนรู้ภาษาที่สอง ฉะนั้นเราจะต้องรักษาภาษาแม่ รักษาตัวตน ก่อนยกตัวอย่างประเทศญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ ที่มีหน่วยงานระดับชาติกำกับดูแลมาตรฐานภาษา ควบคู่ไปกับการผลักดันสู่เวทีโลก

นอกจากนี้ งานวิจัยด้านประสาทวิทยาทั่วโลกยังยืนยันว่า เยาวชนที่มีทักษะภาษาแม่แข็งแกร่ง จะสามารถเรียนรู้ภาษาที่สองได้รวดเร็วและมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น การพูดได้หลายภาษายังช่วยพัฒนาความจำ สมาธิ และทักษะการแก้ปัญหา การส่งเสริมภาษาไทยจึงไม่ใช่การแย่งพื้นที่ภาษาอังกฤษ แต่เป็นการสร้างฐานรากที่มั่นคง

ส่วนกรณีเยาวชนสัญชาติไทยในโรงเรียนนานาชาติ ขาดทักษะภาษาไทย นั้น นายประเสริฐ กล่าวว่า กระทรวงฯ ได้หารือร่วมกับสมาคมโรงเรียนนานาชาติแล้ว และทุกฝ่ายมีวิสัยทัศน์ร่วมกัน ว่าเยาวชนไทยทุกคนควรสื่อสารภาษาของตนเองได้ โดยกระทรวงฯ พร้อมให้การสนับสนุนแนวทางดูแลทักษะภาษาไทยแก่นักเรียนกลุ่มดังกล่าว โดยไม่กระทบต่อจุดเด่นและหลักสูตรของแต่ละสถานศึกษา

ก่อนกล่าวเสริมว่า ปัจจุบันกระทรวงศึกษาธิการได้สื่อสารแนวทางทั้งหมดไปยังสถานศึกษาทุกสังกัด ภายใต้กรอบ พ.ร.บ. การศึกษาแห่งชาติ และหลักสูตรแกนกลางฯ เพื่อให้เกิดการขับเคลื่อนอย่างเป็นรูปธรรม ครอบคลุมทุกพื้นที่ทั่วประเทศต่อไป โดยในวันที่ 4 มิถุนายนนี้ จะมีการประชุมอนุกรรมการยกร่าง พ.ร.บ. การศึกษาครั้งแรก โดยมี นายวิศิษฏ์ วิศิษฏ์สรอรรถ เป็นประธานคณะอนุกรรม พร้อมด้วยผู้เชี่ยวชาญในด้านการศึกษาเข้าร่วมประชุม

สำหรับกรณีที่ฝ่ายค้าน ซึ่งนำโดย พรรคประชาธิปัตย์ เตรียมที่จะตรวจสอบการใช้งบประมาณของ อว. และ ศธ. ที่เกี่ยวข้องกับการใช้เทคโนโลยี หรือ AI ในลักษณะที่คล้ายกับกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมนั้น นายประเสริฐ กล่าวว่า ทางกระทรวงศึกษาธิการกำลังตรวจสอบโครงการนี้อยู่ แต่เนื่องจากโครงการดังกล่าวเป็นโครงการที่เกิดขึ้นก่อนรัฐบาลชุดนี้จะเข้ามาบริหาร กล่าวคือเป็นปีงบประมาณ 2569 แต่เมื่อขณะนี้เราได้เข้ามาดำรงตำแหน่งแล้ว ก็เป็นหน้าที่ของเราที่จะต้องช่วยดูให้มันละเอียดรอบคอบอีกครั้งหนึ่ง เพื่อทำให้เรื่องนี้มีความโปร่งใสและเป็นประโยชน์กับนักเรียนนักศึกษาอย่างแท้จริง

นอกจากนี้ นายประเสริฐ ยังยอมรับด้วยว่า ในกระทรวงศึกษาธิการมีโครงการที่เกี่ยวข้องกับทั้งเทคโนโลยี และ AI แต่ตนจะไปทบทวนในรายละเอียดอีกครั้งให้รอบคอบ เพื่อไม่ให้เกิดปัญหา หรือการใช้งบประมาณที่ไม่มีประสิทธิภาพ