“หมอสุภัทร” ร่ายยาวตื่นรู้ระบบอุปถัมภ์เพิ่งเข้าใจถ่องแท้หลังพ่ายเลือกตั้ง ถาม ปชน. จะฝ่าด่านสุดหินอย่างไร

“หมอสุภัทร” อดีตผู้สมัคร สส.สงขลา พรรคประชาชน ร่ายยาว เพิ่งเข้าใจถ่องแท้ “ระบบอุปถัมภ์” หลังพ่ายแพ้เลือกตั้ง 69 ตั้งคำถามสำคัญ “พรรคประชาชน” จะฝ่าด่านสุดหิน-เครือข่ายสีเทาถักทอแน่นหนาได้อย่างไร

เมื่อวันที่ 26 ก.พ. 2569 นพ.สุภัทร ฮาสุวรรณกิจ อดีตผู้สมัคร สส.สงขลา พรรคประชาชน โพสต์ผ่านเฟซบุ๊กว่า P101 ตอน 1 : ระบบอุปถัมภ์ เป็นเช่นนี้เอง ก่อนหน้านี้พอเข้าใจระบบอุปถัมภ์เป็นทฤษฎี หลังลงเลือกตั้งเข้าใจอย่างถ่องแท้ สังคมเขตชานเมืองและชนบทอยู่ในวัฒนธรรมอุปถัมภ์มายาวนาน  และระบบอุปถัมภ์นี้ดูแลช่วยเหลือผู้คนได้จริง ยกตัวอย่างเช่นชาวบ้านต้องการจัดงานศพ งานฉลอง งานแต่ง เพื่อลดค่าใช้จ่าย สามารถขอยืมเต็นท์และเก้าอี้ไปที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผลก็คือ ยุ่งยาก ต้องไปยกเองเก็บเอง แต่เมื่อโทรหาหัวคะแนนตัวยง เต็นท์โต๊ะเก้าอี้พร้อมเวทีเครื่องเสียงมาถึงโดยทันที อาจมีซองช่วยงาน น้ำแข็งข้าวสารมาด้วย เสร็จงานก็มาเก็บให้เรียบร้อย ไม่มีค่าใช้จ่าย เป็นเช่นนี้ทุกครั้ง เป็นระบบอุปถัมภ์ที่มีจริง พึ่งพาได้ ทำมาโดยตลอดไม่เกี่ยวกับการเลือกตั้ง  

นพ.สุภัทร ระบุว่า ส่วนประเด็นว่า ผู้นำคนนั้นเอาเงินจากไหน เงินเทาไหม เงินคอรัปชั่นไหม ไม่ต้องถาม นี่คือ มิติทางสังคมที่ผู้แทน/ผู้นำของเขาต้องบริหารให้ได้ ขายของบนทางเท้า ถูกนักเลงรีดไถ โดนเทศกิจจับ ไม่มีเงินพาแม่ไปโรงพยาบาล ค่าเทอมลูกไม่พอ อยากได้ทุนเรียนหนังสือ  อยากได้ผ้าอ้อมคนป่วยติดเตียง สารพัดปัญหาแก้ได้ เพียงไปบอกหัวคะแนนตัวยงในชุมชน

ในเชิงสถาบันของชุมชน  ไม่ว่าวัด/มัสยิด โรงเรียน รพ.สต. ศูนย์เด็กเล็ก ลานแอโรบิก อสม. กลุ่มแม่บ้าน เมื่อจะจัดงานหรือทำโครงการใดๆ ก็ขอสนับสนุนจากผู้แทนหรือหัวคะแนนตัวยงในพื้นที่ สองหมื่นห้าหมื่นต่อครั้งไม่มีปฏิเสธ เมื่อถึงเวลาเลือกตั้ง หัวคะแนนตังยง ผู้นำท้องถิ่นท้องที่ ก็จะมาขอเสียง ความเกรงใจ ความไว้ใจ ระบบต่างตอบแทนเริ่มทำงาน จูงใจด้วยเงินอีกก้อนสักพันบาท ไม่เรียกว่าเงินซื้อเสียง เรียกว่าเงินเชิญชวนให้ออกไปลงคะแนนให้ เป็นการเมืองสุจริต! การเมืองต่างตอบแทน!

นพ.สุภัทร ระบุด้วยว่า นี่คือระบบอุปถัมภ์ที่ฝังรากลึกเป็นข้อต่อที่สำคัญระหว่างนักการเมืองกับชุมชน  ในท่ามกลางสังคมที่บีบรัดเช่นนี้ พึ่งพารัฐได้น้อยเช่นนี้ ชาวบ้านผิดไหม เขาก็ไม่ผิดหรอก เพราะนี่คือ norm ใหม่ของสังคมไปแล้ว ดังนั้น การที่ผู้สมัครพรรคประชาชนไปแนะนำตัว คุยสองสามนาที นโยบายดีเลิศ จึงไม่อาจชนะใจได้โดยง่าย

"คำถามใหญ่คือ เราพรรคประชาชนจะฝ่าด่านระบบอุปถัมภ์ในชุมชนที่ยังหนาแน่นขึ้นทุกวัน ด้วยเครือข่ายสีเทาที่ถักทอแน่นหนาไปได้อย่างไร อาสาส้มจะไหวไหม สู้อย่างไร นอกจากอาสาส้ม เราจะมีกลยุทธ์อะไรอีก เป็นโจทย์ใหญ่สุดหินของพรรคประชาชน" นพ.สุภัทร ระบุ