เลือก(สัก)ตั้ง Ep 18 : วิธีนับคะแนน และการรายงานผลการเลือกตั้ง

สำหรับการเลือกตั้ง 66 ครั้งนี้ อีกหนึ่งขั้นตอนที่สำคัญ และน่าจับตามองคือขั้นตอนการนับคะแนน และการรายงานผลการเลือกตั้ง

ในการเลือกตั้ง วันที่ 14 พ.ค. 66 นี้ เมื่อหน่วยเลือกตั้ง เริ่มเปิดให้ประชาชนเข้าไปใช้สิทธิ์เลือกตั้งเวลา 08.00 น. จนถึงเวลา 17.00 น. ซึ่งเป็นเวลาปิดหีบเลือกตั้ง หลังจากนั้นขั้นตอนการนับคะแนนก็จะเริ่มต้นขึ้น

ต้องทำความเข้าใจว่าการเลือกตั้งครั้งนี้ นับที่หน่วย ไม่ได้นำไปรวมกันและนำไปนับที่อื่นเหมือนการเลือกตั้งบางครั้งในอดีต เมื่อถึงเวลา 17.00 น. กรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง หรือ กปน. จะปิดการลงคะแนน หลังจากนั้นจะทำหน้าที่เป็นกรรมการนับคะแนน และรวมผลคะแนน โดยจะตรวจสอบบัตรเลือกตั้งที่ใช้ไป กับบัตรที่เหลือ และบัตรเลือกตั้งทั้งหมด ให้ถูกต้องครบถ้วนตรงกัน และเซ็นกำกับทุกคน จากนั้นก็จะเริ่มนับคะแนน

การนับก็ต้องจัดให้ประชาชนเห็นได้ชัดเจน และสามารถทักท้วงระหว่างนับคะแนนได้ และเมื่อมีการทักท้วงหรือมีเหตุการณ์ในสถานที่นับคะแนนก็ต้องบันทึก เหตุการณ์พร้อมรายละเอียดไว้เป็นหลักฐาน

หลังการนับคะแนนเสร็จแล้ว ก็ต้องประกาศผลคะแนนรายหน่วย โดยติดประกาศ 1 ชุด ไว้หน้าหน่วยเพื่อให้ประชาชน ผู้แทน ผู้สมัคร ตรวจสอบข้อมูล จากนั้นก็จะส่งผลคะแนนให้ กกต.เขต ทันที เพื่อให้ กกต. ตรวจสอบ ความถูกต้องว่าจำนวนบัตรและอุปกรณ์ถูกต้องครบถ้วนสมบูรณ์หรือไม่ และลงลายมือรับไว้ทั้ง 2 ฝ่ายเป็นหลักฐาน โดย กกต.เขต แต่ละเขต จะเป็นผู้รวมผลคะแนนของทุกหน่วยเลือกตั้งในเขตนั้น แล้วส่งผลการรวมคะแนนให้สำนักงาน กกต. ประจำจังหวัด เพื่อเสนอต่อ กกต. ประกาศผลการเลือกตั้งต่อไป

ทั้งนี้ ในประเด็นการรายงานผลคะแนน ก่อนหน้านี้ในการเลือกตั้งปี 2562 กกต. มีการรายงานผล เลือกตั้งอย่างไม่เป็นทางการผ่านแอปพลิเคชัน Rapid Report แต่ครั้งนั้น เกิดปัญหาระบบรายงานผลล่ม ทำให้ การเลือกตั้ง 66 ครั้งนี้ กกต. จึงประกาศยกเลิกการใช้แอปพลิเคชันดังกล่าว และเปลี่ยนไปใช้ระบบ ECT Report ที่ไม่ใช่แบบเรียลไทม์ แต่จะทำให้เริ่มทราบผลการเลือกตั้งเวลาประมาณ 23.00 น.

การทราบผลการเลือกตั้งที่ล่าช้าออกไปนี่เอง ทำให้มีการรวมพลังเครืองข่ายกันมากกว่า 50 องค์กร ร่วมมือกันรายงานผลเลือกตั้ง ส่งคะแนนแบบเรียลไทม์ เพื่อให้สื่อสามารถรายงานผลการเลือกตั้งให้ประชาชนได้รับทราบอย่างทันท่วงที

ซึ่งช่อง 3 ของเรา ก็ได้ร่วมเป็นหนึ่งใน 50 เครือข่ายนี้ด้วย เพื่อเป็นการตรวจสอบขั้นตอน ให้เกิดความโปร่งใส และสร้างระบบการรายงาน ผลการนับคะแนนเลือกตั้ง จากหน้าคูหาเลือกตั้ง ให้มีความรวดเร็ว แบบเรียลไทม์