เปิดข้อกำหนด 'พ.ร.บ.ซ้อมทรมาน-อุ้มหาย' ป้องกัน จนท.ใช้ความรุนแรงกับผู้ต้องหา

วันที่ 25 ตุลาคมที่ผ่านมา เว็บไซต์ราชกิจจานุเบกษา ได้เผยเเพร่พระบรมราชโองการ "พระราชบัญญัติ ป้องกันเเละปราบปรามการทรมาน เเละการกระทำให้บุคคลสูญหาย พ.ศ.2565" โดยจะมีผลบังคับใช้เมื่อพ้นกำหนด 120 วัน นับตั้งเเต่วันประกาศ หลายฝ่ายที่ช่วยกันผลักดัน เชื่อว่าทันทีที่กฏหมายฉบับนี้เริ่มบังคับใช้ จะช่วยถ่วงดุลเเละลดปัญหา เจ้าหน้าที่รัฐหัวรุนเเรง โดยเฉพาะกลุ่มที่มักใช้วิธีบุกอุ้มผู้ต้องหา ไปกักขัง-ซ้อมทรมาน ข่มขู่-บังคับ รีดเอาข้อมูลเเละทรัพย์สิน โดยไม่รายงานผู้บังคับบัญชาหรือหน่วยงานต้นสังกัดทราบ


บ่อยครั้งที่เหตุความรุนเเรง มาจากเจ้าหน้าที่ของรัฐ คดีอดีตผู้กำกับโจ้ เป็นอีกหนึ่งเหตุการณ์ที่ลงเอยด้วยความตาย ผู้ถูกกล่าวหาถูกอุ้มมาทรมาน คลุมถุงดำ ทุบ-ทำร้าย ละเมิดศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ สุดท้ายผู้บังคับใช้กฏหมาย กลายเป็นผู้ต้องหา


ท่ามกลางการจับตาจากนานาชาติ ทำให้ที่ผ่านมา หลายภาคส่วนพยายามผลักดันให้ประเทศไทย มีกฎหมายออกมาควบคุมการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่รัฐ เพื่อให้เป็นไปตามหลักสากล ของอนุสัญญาต่อต้านการทรมานฯ เเละอนุสัญญาระหว่างประเทศ ว่าด้วยการคุ้มครองบุคคลจากการบังคับบุคคลให้สาบสูญ

กระทั่ง 25 ตุลาคม ราชกิจจานุเบกษา ได้เผยเเพร่พระบรมราชโองการ "พระราชบัญญัติ ป้องกันเเละปราบปรามการทรมาน เเละการกระทำให้บุคคลสูญหาย พ.ศ.2565"

กฏหมายฉบับนี้ ให้มีผลทันทีเมื่อพ้น 120 วันไปเเล้ว หมายความว่า จะเริ่มมีผลบังคับใช้อย่างเป็นทางการวันเเรก ในวันที่ 22 กุมภาพันธ์ ปีหน้า


พ.ร.บ.ป้องกันการทรมานเเละอุ้มหาย กำหนดให้เจ้าหน้าที่ต้องปฏิบัติ เมื่อมีการควบคุมตัว หลักมี 3 ข้อ

1.ระหว่างจับกุมเเละควบคุมตัว ให้บันทึกภาพเเละเสียงต่อเนื่อง ยกเว้น มีเหตุสุดวิสัย

2.จะต้องบันทึกข้อมูลเกี่ยวกับผู้ถูกควบคุมตัว เช่น ข้อมูลอัตลักษณ์ วัน เวลา สถานที่ รวมถึงข้อมูลของเจ้าหน้าที่ผู้ควบคุม

3.ทุกหน่วยงานที่มีอำนาจจับกุม จะต้องเเจ้งบุคคลต่อไปนี้ทราบ เช่น ถ้าเป็นต่างจังหวัด ให้เเจ้งพนักงานอัยการ เเละในอำเภอในท้องที่ ส่วนในกรุงเทพฯให้เเจ้งอัยการ เเละผู้อำนวยการ สำนักการสอบสวนเเละนิติการ กรมการปกครอง


นอกจากกฏหมายฉบับนี้ กรณีบัตร ป.ป.ส. ก็เป็นอีกหนึ่งประเด็นที่ เลขาธิการสถาบันเพื่อการปฏิรูปกระบวนการยุติธรรม เห็นว่า ต้องควบคุม


เจ้าหนาที่ที่ไม่ปฏิบัติตามข้อกำหนด จะมีโทษทางวินัย เเละถ้าการกระทำนั้น เข้าข่ายผิดฐานทรมาน ญาติผู้ต้องหาหรือผู้ถูกกระทำร้องเรียนเอาผิดได้ มีทั้งโทษปรับเเละจำคุก หากถึงขั้นอันตรายจนสาหัส จำคุก 10-25 ปี เเต่หากถูกกระทำถึงตาย ต้องจำคุกตั้งเเต่ 15-30 ปี หรือตลอดชีวิต ปรับตั้งเเต่ 3 เเสน จนถึง 3 ล้านบาท