“อิหร่าน-สหรัฐฯ”เสร็จสิ้นการเจรจาทางอ้อมรอบที่ “โดฮา” ยังไร้สัญญาณความคืบหน้าไปสู่สันติภาพที่ยั่งยืน

“อิหร่าน-สหรัฐฯ”เสร็จสิ้นการเจรจาทางอ้อมรอบล่าสุดเมื่อวานนี้ (1 ก.ค.) โดยยังคงไม่มีสัญญาณของความคืบหน้าไปสู่สันติภาพที่ยั่งยืน การหารือส่วนใหญ่มุ่งเน้นไปที่ประเด็นเดิมที่ทั้งสองฝ่ายเคยระบุว่าได้รับการแก้ไขไปแล้ว นับตั้งแต่มีการประกาศข้อตกลงชั่วคราวเมื่อสองสัปดาห์ก่อน


แหล่งข่าวที่ใกล้ชิดกับการหารือเปิดเผยว่า คณะผู้แทนของทั้งสองประเทศใช้เวลา 2 วัน ณ กรุงโดฮา เพื่อหารือเกี่ยวกับปัญหาการสัญจรทางเรือในช่องแคบฮอร์มุซ และการปลดล็อกทรัพย์สินของอิหร่านที่ถูกอายัด ซึ่งถือเป็นสองประเด็นสำคัญในข้อตกลงเบื้องต้น


กระทรวงการต่างประเทศกาตาร์ระบุว่า การประชุมครั้งต่อไปจะมีขึ้นภายหลังเสร็จสิ้นพิธีฝังศพของ อยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี ผู้นำสูงสุดของอิหร่าน ซึ่งมีกำหนดการในวันที่ 9 กรกฎาคมนี้ โดยโฆษกกระทรวงการต่างประเทศกาตาร์ได้โพสต์ข้อความผ่านแพลตฟอร์ม X ว่า การหารือที่โดฮามีความคืบหน้าในเชิงบวก และเป็นการต่อยอดจากผลลัพธ์ของการประชุมสุดยอดในสวิตเซอร์แลนด์


ทางด้านประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ ระบุว่าทั้งสองฝ่ายกำลังมีความคืบหน้าในการจำกัดโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน ซึ่งเป็นเหตุผลหลักที่เขาตัดสินใจเปิดฉากปฏิบัติการทางทหารร่วมกับอิสราเอลเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา โดยทรัมป์กล่าวกับผู้สื่อข่าวว่า "การปลดอาวุธนิวเคลียร์ของอิหร่านกำลังดำเนินไปได้ด้วยดี พวกเขามีการประชุมที่ดีมาก และเราจะรอดูผลลัพธ์กันต่อไป"


อย่างไรก็ตาม แหล่งข่าวได้ให้ข้อมูลที่ขัดแย้งกับคำอ้างดังกล่าว โดยระบุว่าประเด็นโครงการนิวเคลียร์ไม่ได้ถูกยกขึ้นมาหารือเลยในการเจรจาครั้งนี้ เนื่องจากเป็นเพียงการหารือในเชิงเทคนิคเท่านั้น ขณะที่นายเจดี แวนซ์ รองประธานาธิบดีสหรัฐฯ กล่าวเสริมว่า เรื่องดังกล่าวจะได้รับการจัดการในภายหลัง โดยยอมรับว่ารัฐบาลมีความกังวลเกี่ยวกับประเด็นนิวเคลียร์และเตรียมจะเริ่มเจรจาเรื่องนี้ในลำดับถัดไป


กระทรวงการต่างประเทศกาตาร์แจ้งว่า คณะเจรจาของสหรัฐฯ และอิหร่านได้แยกกันประชุมร่วมกับตัวแทนผู้ไกล่เกลี่ยจากกาตาร์และปากีสถาน นอกจากนี้ แหล่งข่าวที่ไม่ประสงค์ออกนามระบุว่า นายจาเร็ด คุชเนอร์ ลูกเขยของทรัมป์ และนายสตีฟ วิตคอฟฟ์ ทูตพิเศษของสหรัฐฯ ซึ่งเป็นตัวแทนฝ่ายสหรัฐฯ ไม่ได้เข้าร่วมในการประชุมครั้งนี้แต่อย่างใด


ด้านนายคาเซม การีบาบาดี รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศและหัวหน้าคณะผู้แทนอิหร่าน กล่าวเพียงว่าการเจรจาได้สิ้นสุดลงแล้ว โดยไม่มีฝ่ายใดระบุว่าสามารถลดช่องว่างของความขัดแย้งที่เกิดขึ้นได้หรือไม่


ภายใต้ข้อตกลงชั่วคราว อิหร่านและสหรัฐฯ ต้องอนุญาตให้เรือสินค้ากลับมาเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซได้อีกครั้ง แม้การสัญจรจะเริ่มฟื้นตัวบ้างแล้ว แต่สถานะของช่องแคบแห่งนี้ยังคงมีความไม่แน่นอนสูง โดยเมื่อสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา ทั้งสองประเทศเพิ่งมีการยิงโต้ตอบกันหลังจากอิหร่านโจมตีเรือขนส่งสินค้าลำหนึ่ง


แหล่งข่าวระดับสูงจากอิหร่าน รายระบุว่า อิหร่านมุ่งมั่นที่จะทำให้สากลยอมรับอำนาจการควบคุมช่องแคบของตน แม้จะต้องใช้กำลังบังคับก็ตาม พร้อมยืนยันว่าจะเริ่มเก็บค่าธรรมเนียมผ่านทางจากเรือต่าง ๆ ตั้งแต่ช่วงกลางเดือนสิงหาคมเป็นต้นไป หลังจากพ้นช่วงยกเว้นค่าธรรมเนียมตามที่ระบุไว้ในข้อตกลงฉบับแรก


อย่างไรก็ตาม คำแถลงของทรัมป์เมื่อวันพุธที่ผ่านมาได้ช่วยลดความกังวลเกี่ยวกับความเสี่ยงที่จะเกิดสงครามเต็มรูปแบบ โดยเขากล่าวว่า "ผมคิดว่าพวกเขาเดินหน้ามาไกลมากแล้ว" ส่งผลให้ราคาน้ำมันร่วงลงสู่ระดับต่ำสุดในรอบ 4 เดือน ขณะที่เหล่านักวิเคราะห์ต่างพากันปรับลดคาดการณ์ราคาเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่สงครามปะทุขึ้น