นายกฯ กัมพูชา โต้หลังมีข่าวสะพัด รัฐบาลตัดงบการศึกษา-สาธารณสุขไปเพิ่มให้ “กลาโหม”

นายกรัฐมนตรีฮุน มาเนต ของกัมพูชา ถูกวิจารณ์อย่างหนักหลังมีข่าวลือออกมาว่ารัฐบาลวางแผนลดงบประมาณด้านการศึกษาและสาธารณสุขในปี 2570 เพื่อนำไปเพิ่มให้กับด้านกลาโหม จนต้องออกมาปฏิเสธว่าไม่เป็นความจริง พร้อมยืนยันว่าข้อกล่าวหาดังกล่าวเป็นการตีความคลาดเคลื่อน


ในระหว่างการกล่าวสุนทรพจน์ที่สถาบันพลศึกษาและกีฬาแห่งชาติในกรุงพนมเปญเมื่อวานนี้ นายกรัฐมนตรีฮุน มาเนตได้ปฏิเสธรายงานของสถานีวิทยุ Radio France Internationale (RFI) ที่ระบุว่ารัฐบาลตั้งใจจะตัดงบประมาณด้านการศึกษาและสาธารณสุขลงประมาณ 170 ล้านดอลลาร์ (ราว 5,500 ล้านบาท) ในปี 2570 เพื่อรองรับการใช้จ่ายทางทหารที่สูงขึ้น


นายกฯ ฮุน มาเนต กล่าวว่า กระทรวงเศรษฐกิจและการคลัง (MEF) ได้ชี้แจงเรื่องนี้แล้ว และย้ำว่าตัวเลขที่อ้างถึงในรายงานนั้นถูกนำมาใช้โดยขาดบริบทที่ครบถ้วน


เขากล่าวว่า “รัฐบาลมีงบประมาณเพียงพอที่จะเพิ่มการใช้จ่ายในภาคส่วนสำคัญ ๆ ได้แก่ การป้องกันประเทศ ความมั่นคงแห่งชาติ การศึกษา สาธารณสุข และกิจการสังคม” พร้อมย้ำว่ารัฐบาลไม่มีแผนที่จะลดการใช้จ่ายด้านการศึกษาและสาธารณสุขเพื่อสนับสนุนความต้องการด้านการป้องกันประเทศแต่อย่างใด


ข้อโต้แย้งนี้เกิดขึ้นหลังจากมีการออกหนังสือเวียนของรัฐบาลที่เกี่ยวข้องกับการจัดทำแผนกลยุทธ์งบประมาณปี 2570-2572 และการร่างกฎหมายการบริหารการเงินปี 2570 ซึ่งนักสังเกตการณ์บางคนตีความตัวเลขงบประมาณเบื้องต้นในหนังสือเวียนว่าเป็นหลักฐานว่าเงินทุนสำหรับภาคสังคมจะลดลง ในขณะที่การจัดสรรงบด้านการป้องกันประเทศจะเพิ่มขึ้น


อย่างไรก็ตาม นายกรัฐมนตรีฮุน มาเนตแย้งว่าการเปรียบเทียบดังกล่าวผิดพลาดอย่างสิ้นเชิง เนื่องจากเป็นการนำตัวเลขการวางแผนเบื้องต้นของปี 2570 ไปเปรียบเทียบกับงบประมาณที่ได้รับอนุมัติขั้นสุดท้ายของปี 2569


เขาได้วิพากษ์วิจารณ์วิธีที่ใช้ในรายงานดังกล่าวว่าเหมือนกับ "การเปรียบวัวกับควาย" ซึ่งเป็นสำนวนกัมพูชาที่หมายถึงการนำสองสิ่งที่ไม่เกี่ยวข้องกันหรือไม่สามารถนำมาเทียบกันได้มาเปรียบเทียบกัน


ตามคำอธิบายของนายกรัฐมนตรี ตัวเลขที่ปรากฏในหนังสือเวียนเป็นเพียงขั้นตอนแรกของกระบวนการจัดทำงบประมาณของกัมพูชา และไม่ควรถูกปฏิบัติเหมือนเป็นการตัดสินใจใช้จ่ายขั้นสุดท้าย โดยกระบวนการจัดทำงบประมาณประจำปีจะเริ่มในเดือนกรกฎาคม และสิ้นสุดในเดือนกันยายน ก่อนจะเสนอให้คณะรัฐมนตรีและรัฐสภาตรวจสอบตามลำดับ


นายกรัฐมนตรียังได้ให้ความมั่นใจแก่สาธารณชนว่า การลงทุนในภาคส่วนสังคมยังคงเป็นแกนกลางของนโยบายรัฐบาล แม้จะมีความท้าทายด้านความมั่นคงในภูมิภาคเพิ่มขึ้น โดยระบุว่าการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์เป็นหัวใจสำคัญของวาระการพัฒนาระดับชาติตามยุทธศาสตร์เบญจโกณ (Pentagonal Strategy)


เพื่อสนับสนุนข้อโต้แย้ง นายกรัฐมนตรีได้เปิดเผยข้อมูลว่า งบด้านสังคม เพิ่มขึ้นประมาณ 2.6 พันล้านดอลลาร์ (ราว 84,000 ล้านบาท) ระหว่างปี 2567-2569 เพิ่มขึ้นเฉลี่ยปีละ 7% ส่วนงบด้านป้องกันประเทศและความมั่นคง เพิ่มขึ้นประมาณ 1.1 พันล้านดอลลาร์ (ราว 35,000 ล้านบาท) ในช่วงเวลาเดียวกัน เพิ่มขึ้นเฉลี่ยปีละ 3.3%


นายกฯ ฮุน มาเนตย้ำว่า “ในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา การใช้จ่ายด้านการศึกษาและสาธารณสุขยังคงสูงกว่าด้านการป้องกันประเทศและความมั่นคงอย่างมีนัยสำคัญ สิ่งนี้แสดงให้เห็นถึงลำดับความสำคัญที่แท้จริงของรัฐบาล นั่นคือการเสริมสร้างทรัพยากรมนุษย์ ซึ่งยังคงเป็นการจัดสรรงบประมาณที่ใหญ่ที่สุดและจะเป็นลำดับความสำคัญต่อไปแม้จะมีความขัดแย้งเกิดขึ้น