CNA ตีข่าว “ภูมิใจไทย” จะใช้กระแสชาตินิยม คว้าชัยเลือกตั้งได้หรือไม่

Channel News Asia เกาะติดเลือกตั้งทั่วไปของไทยที่จะมีขึ้นในวันที่ 8 กุมภาพันธ์นี้ พร้อมตั้งคำถามว่า “อนุทิน” จะใช้กระแสชาตินิยมนำพาพรรคภูมิใจไทยคว้าชัยชนะได้หรือไม่

ผู้สื่อข่าวของ CNA ลงพื้นที่สมรภูมิการเลือกตั้งที่สำคัญในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย เพื่อสำรวจบรรยากาศก่อนการลงคะแนนในวันอาทิตย์นี้ (8 กุมภาพันธ์) และได้สัมภาษณ์นายกรัฐมนตรีอนุทิน ชาญวีรกุล ในฐานะพรรคภูมิใจไทยระหว่างการหาเสียง

CNA รายงานว่า นายอนุทิน ชาญวีรกูล อดีตรัฐมนตรีกระทรวงสาธารณสุข ที่ขณะนี้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีสังกัดพรรคภูมิใจไทย ได้เดินทางไปหาเสียงที่จังหวัดอุบลราชธานี และพื้นที่อื่น ๆ ในภาคอีสานก่อนวันเลือกตั้ง ท่ามกลางประชาชนที่มาให้การต้อนรับที่ตลาดสด

CNA ระบุว่า จังหวัดอุบลราชธานีไม่ใช่ฐานเสียงดั้งเดิมของพรรคภูมิใจไทย แต่ก็เป็นส่วนหนึ่งของภาคอีสาน ซึ่งนายอนุทินให้ความสนใจเป็นอย่างมากในการขยายฐานเสียงของพรรค จากระดับภูมิภาคไปสู่พรรคที่มีอำนาจระดับประเทศ เนื่องจากภาคตะวันออกเฉียงเหนือเป็นภูมิภาคขนาดใหญ่ในประเทศไทย ซึ่งประกอบไปด้วย 20 จังหวัด จากทั้งหมด 77 จังหวัดในประเทศ มีเก้าอี้ สส.จากเขตภาคอีสานว่าง 133 เก้าอี้ จากทั้งหมด 400 เก้าอี้ในสภาผู้แทนราษฎร

นักวิเคราะห์ต่างลงความเห็นว่า คะแนนเสียงในภาคอีสานสามารถพลิกผลการเลือกตั้งได้ เนื่องจากอีสานเป็นเขตเลือกตั้งที่ใหญ่ที่สุดของไทย ซึ่งกำลังเผชิญการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองและเศรษฐกิจ ซึ่งการจะได้คะแนนเสียงจากภาคอีสานได้นั้น พรรคภูมิใจไทยจะต้องต่อสู้กับ “พรรคเพื่อไทย” ที่ครองฐานเสียงในภาคอีสานมาอย่างยาวนาน ไม่เพียงเท่านี้ ยังมี “พรรคประชาชน” ที่เป็นพลังขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองและต่อต้านการคอร์รัปชันอีกด้วย

นักวิเคราะห์กล่าวว่า สิ่งที่จะเกิดขึ้นในภาคอีสานอาจช่วยพลิกผลการเลือกตั้งได้ ภาคอีสานซึ่งเป็นภูมิภาคที่มีจำนวนที่นั่งเลือกตั้งมากที่สุดของประเทศไทย กำลังอยู่ในช่วงเปลี่ยนแปลงทั้งทางการเมืองและเศรษฐกิจ

นายอนุทิน เปิดเผยกับสำนักข่าว CNA ขณะเดินหาเสียงที่ตลาดว่า เขามั่นใจกับการหาเสียงก่อนการเลือกตั้งที่จะมาถึงในวันอาทิตย์ที่ 8 กุมภาพันธ์นี้ “ผมต้องขอบอกว่า เราตั้งเป้าหมายไว้สูง ผมคิดว่าเราจะได้รับความไว้วางใจและความมั่นใจจากผู้มีสิทธิ์เลือกตั้ง เราเข้าใจว่าประชาชนต้องการอะไร เรารู้วิธีจัดการระบบที่ใช้งานได้ในไทย เรามีมืออาชีพหลายคนมาเข้าร่วมพรรคของเรา เพื่อพัฒนาประเทศไทยให้ก้าวไปข้างหน้า”

การแข่งขันทางการเมืองนี้คาดว่าจะเข้มข้นและเป็นที่น่าจับตามองอย่างมาก จากผลสำรวจของมหาวิทยาลัยขอนแก่นเมื่อเดือนมกราคม ปรากฏว่า พรรคภูมิใจไทย พรรคเพื่อไทย และพรรคประชาชน มีคะแนนนิยมสูสีกันมาก โดยพรรคประชาชนมีคะแนนนิยมมาเป็นอันดับหนึ่ง คือ 30.3% พรรคเพื่อไทย 30.1% ขณะที่ภูมิใจไทย 27.2%

อย่างไรก็ตาม ความไม่แน่นอนในภาคอีสานที่เกิดจากเหตุความขัดแย้งบริเวณชายแดนไทย-กัมพูชา ก็อาจทำให้พรรคภูมิใจไทยได้รับคะแนนนิยมมากขึ้นอย่างเห็นได้ชัดหลังจากการเลือกตั้งในครั้งนี้

ระหว่างการหาเสียงในภาคอีสาน นายอนุทินได้หยิบยกกระแสชาตินิยมที่เกี่ยวข้องกับปัญหาชายแดนขึ้นมา ซึ่งประชาชนทั่วประเทศให้ความสนใจกันอย่างล้นหลาม และเหตุความไม่แน่นอนและความวุ่นวายที่เกิดขึ้นจากความขัดแย้งชายแดนกัมพูชาในช่วงเดือนกรกฎาคมและธันวาคม ทำให้ชาวบ้านต้องอพยพนับพันคน และมีผู้เสียชีวิตจากทั้งสองประเทศรวม 100 ราย

นอกจากนี้ นายอนุทิน ได้กล่าวถึงการสร้างกำแพงกั้นระหว่างชายแดน ซึ่งนี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่มีการพูดถึงประเด็นนี้ นับเป็นการเน้นย้ำถึงมาตรการรักษาความปลอดภัยที่เข้มงวดมากขึ้น ซึ่งเกี่ยวข้องกับนโยบายหาเสียงที่เน้นความมั่นคงและการป้องกันประเทศ

ก่อนหน้านี้ ขณะที่มีการปะทะกันตามแนวชายแดนไทย-กัมพูชา นายอนุทินกำลังดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีอยู่ และมีท่าทีแข็งกร้าวกว่ารัฐบาลเพื่อไทยอย่างเห็นได้ชัด ทั้งปฏิเสธการเจรจากับกัมพูชา และเรียกร้องให้กัมพูชาปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ไทยเป็นคนกำหนดไว้ในการหยุดยิง ซึ่งการกระทำเช่นนี้อาจจะถูกใจประชาชนจำนวนไม่น้อย

ทั้งนี้ นายอนุทินยังสร้างสัมพันธ์ที่ดีกับกลุ่มอนุรักษ์นิยมที่ภักดีต่อสถาบันและกองทัพ ครองฐานเสียงจากฝั่งอนุรักษ์นิยมได้อย่างเหนียวแน่น ส่วนผู้ที่เคยเลือกพรรคการเมืองฝั่งเสรีนิยมในสมัยก่อน ๆ ก็อาจจะเปลี่ยนมาเลือกพรรคภูมิใจไทย เนื่องจากกระแสชาตินิยมที่รุนแรงในช่วงปีที่ผ่านมา

ด้านนายวราวุธ ศิลปอาชา ลูกชายของอดีตนายกรัฐมนตรี นายบรรหาร ศิลปอาชา ก็ได้ย้ายจากการเป็นหัวหน้าพรรคชาติไทยพัฒนา มาเข้าร่วมกับพรรคภูมิใจไทย นอกจากนี้ยังมี สส.ที่ได้รับเลือกในปี 2566 กว่า 64 คนมาเข้าร่วมเป็นสมาชิกพรรคด้วย ซึ่งนายสมชัย ศรีสุทธิยากร อดีตคณะกรรมการการเลือกตั้งลงความเห็นว่า นี่คือการเดินเกมการเมืองที่ฉลาดในพื้นที่ชนบท เพราะความสัมพันธ์ของคนพื้นที่กับนักการเมืองมีความสำคัญมาก แคนดิเดตนายกฯ ผู้สมัครรับเลือกตั้ง บุคคลสำคัญในท้องถิ่น และแม้แต่การซื้อเสียงก็เป็นปัจจัยที่สำคัญ

กลยุทธ์ด้านการสร้างฐานสนับสนุนที่แข็งแกร่งในระดับจังหวัด ควบคู่ไปกับกระแสความรักชาติ ทำให้พรรคภูมิใจไทยมั่นใจว่า พรรคจะสามารถต่อยอดความสำเร็จจากเลือกตั้งในปี 2566 ได้

อย่างไรก็ดี ประชาชนก็ยังมีคำถามที่ว่า การหาเสียงด้วยแนวคิดชาตินิยมนี้จะนำไปสู่ความมั่นคงปลอดภัยหรือไม่ หรือเป็นเพียงการกระทำเพื่อหวังผลทางการเมือง

โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ประชาชนที่อาศัยอยู่บริเวณชายแดน ซึ่งต่างตั้งคำถามว่า มีใครให้ความสนใจกับสถานการณ์ปัจจุบันของพวกเขาจริง ๆ หรือไม่ เพราะแม้จะมีการเยียวยาในด้านที่อยู่อาศัย แต่ชาวบ้านก็ไม่สามารถกลับไปใช้ชีวิตแบบเดิมได้อยู่ดี โดย นายบุญรวม ทองวิเศษ ผู้ที่ได้รับผลกระทบจากความไม่สงบบริเวณชายแดนบอกว่า เขาต้องการให้ผู้มีอำนาจช่วยให้ชาวบ้านกลับมาใช้ชีวิตแบบปกติได้เสียที ตอนนี้พวกเขามีแต่บ้าน แต่ไม่มีเครื่องมือทำมาหากิน

ส่วนปัญหาเศรษฐกิจและปากท้องของประชาชนก็มักเป็นเรื่องที่พรรคการเมืองให้ความสำคัญอันดับต้น ๆ ในนโยบายการหาเสียง ด้านชาวบ้านในภาคอีสาน ซึ่งเป็นภูมิภาคที่มีรายได้ต่อหัวต่ำที่สุดของไทย บอกกับผู้สื่อข่าวว่า พวกเขารู้สึกสิ้นหวังกับสถานการณ์เศรษฐกิจ เนื่องจากแรงงานต้องพึ่งพาภาคเกษตรกรรมเป็นหลัก และหนี้ครัวเรือนที่เพิ่มสูงขึ้น เป็นตัวผลักความตึงเครียดทางเศรษฐกิจที่เป็นปัญหาสำคัญกับชาวบ้านที่อาศัยอยู่บริเวณชนบท ผศ.ดร.สถาพร วิชัยรัมย์ ประจำสาขารัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์ บอกว่า ประเด็นที่เร่งด่วนที่สุดที่ต้องได้รับการแก้ไขคือ ปัญหาเศรษฐกิจและค่าครองชีพ เนื่องจากเป็นสิ่งที่กระทบกับประชาชนทั่วประเทศ

ด้านพรรคภูมิใจไทย มีนโยบายเศรษฐกิจที่ชื่อว่า Thailand Plus ซึ่งเป็นการช่วยเหลือทางการเงินโดยตรงจำนวนเล็กน้อย แทนที่จะเป็นการกระตุ้นเศรษฐกิจแบบวงกว้าง มุ่งไปที่การบรรเทาความกดดันในชีวิตประจำวัน มากกว่าการเปลี่ยนแปลงทางโครงสร้าง ซึ่งต่างจากนโยบายของพรรคเพื่อไทยในอดีต อย่างโครงการกระเป๋าเงินดิจิทัล 10,000 บาท สำหรับใช้จ่ายในระยะเวลาและพื้นที่ที่จำกัด ซึ่งก็ทำให้เกิดคำถามเรื่องความยั่งยืนทางด้านการคลังเช่นกัน

หลังจากสถานการณ์ความวุ่นวายที่เกิดขึ้นในช่วงหลายเดือนและความตึงเครียดทางเศรษฐกิจที่มีมานานหลายปี ถึงเวลาที่ผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งในอีสานต้องตัดสินใจเลือกระหว่างคำมั่นสัญญาเรื่องความปลอดภัยกับนโยบายปากท้องทางเศรษฐกิจ อย่างไรก็ตามสิ่งที่พวกเขาเลือกจะเป็นตัวกำหนดรูปร่างหน้าตาของรัฐบาลชุดต่อไป