หยุดเผา เท่ากับลดฝุ่น

ปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 ได้กลายเป็นวิกฤตด้านสิ่งแวดล้อมและสาธารณสุขที่สำคัญของประเทศไทย ส่งผลกระทบโดยตรงต่อสุขภาพ เศรษฐกิจ และคุณภาพชีวิตของประชาชนทั่วประเทศ หนึ่งในสาเหตุหลักของการเกิดฝุ่น PM2.5 คือ “การเผาไหม้” ซึ่งเกิดขึ้นจากกิจกรรมของมนุษย์ในหลายรูปแบบ ทั้งการเผาเศษวัสดุทางการเกษตร การเผาป่าเพื่อเตรียมพื้นที่เพาะปลูกหรือไล่สัตว์ป่า การเผาขยะ การใช้เชื้อเพลิงฟอสซิลในภาคอุตสาหกรรม รวมถึงการเผาไหม้จากยานพาหนะที่ใช้เครื่องยนต์สันดาป

ในปัจจุบัน การเผาป่าและไร่นาหลังการเก็บเกี่ยวพบมากในพื้นที่ภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีป่าไม้และการทำการเกษตรปลูกพืชเศรษฐกิจขนาดใหญ่ เกษตรกรจำนวนไม่น้อยเลือกใช้การเผาเนื่องจากเป็นวิธีที่สะดวก ใช้ต้นทุนต่ำ และช่วยประหยัดเวลา อย่างไรก็ตาม การเผาดังกล่าวกลับส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อระบบนิเวศ ทำให้ป่าไม้ถูกทำลาย สูญเสียแหล่งที่อยู่อาศัยของพืชและสัตว์ รวมถึงปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่เป็นสาเหตุสำคัญของภาวะโลกร้อนและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เช่น ภัยแล้ง น้ำท่วม และฝนตกผิดฤดูกาล

นอกจากนี้ การเผาขยะและการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิลในโรงงานอุตสาหกรรมยังปล่อยสารพิษอันตรายสู่ชั้นบรรยากาศ เช่น ก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ ก๊าซไนโตรเจนไดออกไซด์ และสารก่อมะเร็ง ซึ่งส่งผลกระทบต่อแหล่งน้ำ ความหลากหลายทางชีวภาพ และสุขภาพของมนุษย์โดยตรง

ฝุ่น PM2.5 เป็นฝุ่นที่มีขนาดเล็กมาก สามารถเข้าสู่ระบบทางเดินหายใจและกระแสเลือด ก่อให้เกิดโรคร้ายแรงทั้งระยะสั้นและระยะยาว ไม่ว่าจะเป็นโรคทางเดินหายใจ โรคหัวใจ มะเร็งปอด การระคายเคืองตาและผิวหนัง รวมถึงส่งผลต่อพัฒนาการของเด็กและระบบสืบพันธุ์ งานวิจัยยังชี้ให้เห็นว่าฝุ่น PM2.5 เพิ่มความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตก่อนวัยอันควร และอาจส่งผลให้อายุขัยเฉลี่ยของคนไทยลดลง

การแก้ไขปัญหาฝุ่น PM2.5 จำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และประชาชน โดยควรร่วมกันลดพฤติกรรมที่ก่อให้เกิดการเผา หันมาใช้ทางเลือกที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เช่น การไถกลบเศษวัสดุการเกษตร การจัดการขยะอย่างถูกวิธี การใช้ระบบขนส่งสาธารณะหรือรถยนต์ไฟฟ้า และการใช้พลังงานสะอาดในภาคอุตสาหกรรม เพราะการเผาไม่เพียงทำลายธรรมชาติ แต่กำลังทำลายชีวิตของเราทุกคน ถึงเวลาแล้วที่เราจะร่วมกัน “หยุดเผา” เพื่ออากาศที่สะอาด สุขภาพที่ดี และสิ่งแวดล้อมที่ยั่งยืนให้คงอยู่กับคนไทยตลอดไป

https://www.opsmoac.go.th/udonthani-dwl-files-481891791905

https://www.facebook.com/farfoon.th/posts/เผย-10-อันดับแรกของจังหวัดที่มีการเผาภาคเกษตรมากที่สุดในเดือนมกราคม-2569-เดือนนี/1442225074580311/

https://rocketmedialab.co/pm25-2024/

https://tdri.or.th/2025/05/sustainable-biomass-management-rice-sugarcane-part1/

https://policywatch.thaipbs.or.th/article/government-16

https://www.uac.co.th/en/knowledge-sharing/471/ข้อดี-ข้อเสีย-ของ-พลังงานฟอสซิล-มีอะไรบ้าง