ครัวเรือนไทยเปราะบาง! พบรายได้หดในรอบ 6 ปี แบกหนี้หลังแอ่น ต้องพึ่งเงินจากรัฐประคองชีพ

SCB EIC วิเคราะห์ภาวะเศรษฐกิจและสังคมของครัวเรือนปี 2568 พบครัวเรือนไทยเปราะบาง รายได้เฉลี่ย 28,308 บาท/เดือน ลดลง -2.5% นับเป็นการลดลงครั้งแรกในรอบ 6 ปี ต้องพึ่งพาเงินช่วยเหลือจากรัฐประคองชีพ ซ้ำกว่า 50.39% เป็นหนี้เหตุรายได้ไม่พอค่าใช้จ่าย


SCB EIC ได้วิเคราะห์ข้อมูลการสำรวจภาวะเศรษฐกิจและสังคมของครัวเรือนปี 2568 จากสำนักงานสถิติแห่งชาติ ครอบคลุมครัวเรือนตัวอย่าง 57,600 ครัวเรือนทั่วประเทศ พบว่า รายได้เฉลี่ยครัวเรือนไทยในปี 2568 อยู่ที่ 28,308 บาท/เดือน ลดลง -2.5% เทียบกับผลสำรวจครั้งก่อนในปี 2566 ซึ่งอยู่ที่ 29,030 บาท/เดือน นับเป็นการลดลงครั้งแรกในรอบ 6 ปี จากรายได้การทำงานที่หดตัวเป็นสำคัญ สะท้อนเศรษฐกิจที่ฟื้นตัวช้า และปัญหาการกระจายของรายได้ครัวเรือนที่กระจุกตัวในกลุ่มครัวเรือนที่มีรายได้สูง


ครัวเรือนไทย อยู่รอดด้วยการ "พึ่งพาเงินช่วยเหลือ" มากขึ้น โดยเฉพาะกลุ่มรายได้น้อย ซึ่งข้อมูลรายได้ครัวเรือนจากเงินช่วยเหลือในปี 2568 เพิ่มขึ้น 19.4% จากปี 2566 สวนทางกับรายได้ประเภทอื่นที่ปรับลดลงทั้งหมด โดยเฉพาะครัวเรือนที่มีรายได้ไม่เกิน 15,000 บาท/เดือน ซึ่งต้องพึ่งพาเงินช่วยเหลือและรายได้ไม่เป็นตัวเงินรวมกันเกือบ 60% ของรายได้ทั้งหมด สะท้อนถึงความไม่แน่นอนของกระแสรายได้และความเปราะบางทางเศรษฐกิจของครัวเรือนรายได้น้อย


ขณะที่ครัวเรือนรายได้สูงเกิน 100,000 บาท/เดือน เป็นกลุ่มที่มีรายได้ลดลงมากที่สุดในปี 2568 เทียบปี 2566 โดยรายได้ปรับลดลงถึง -7.6% โดยเฉพาะรายได้จากการทำงาน และรายได้จากแหล่งอื่น สะท้อนความเสี่ยงของเศรษฐกิจที่เริ่มส่งผลมาถึงกลุ่มครัวเรือนรายได้สูงมากขึ้น


ค่าใช้จ่ายเฉลี่ยของครัวเรือนในปี 2568 ลดลง -5.4% จากปี 2566 สะท้อนว่าครัวเรือนเริ่มระมัดระวังในการใช้จ่าย และชะลอการบริโภคมากขึ้น ตามกำลังซื้อที่อ่อนแอลงจากรายได้ที่หดตัว ค่าใช้จ่ายด้านอุปโภคบริโภคที่ลดลงไปเกือบ -10% เพื่อรักษาสภาพคล่องทางการเงิน ท่ามกลางแรงกดดันด้านค่าครองชีพที่ยังอยู่ในระดับสูง


ขณะที่ครัวเรือนไทยที่มีหนี้สิน กว่า 50.39% มีปัญหารายได้ไม่พอกับค่าใช้จ่าย โดยเฉพาะครัวเรือนที่มีหนี้สิน และมีรายได้ต่ำกว่า 15,000 บาท/เดือน ซึ่งมีสัดส่วนรายได้ไม่พอใช้สูงถึงกว่า 2 ใน 3 ขณะที่ครัวเรือนรายได้ต่ำกว่า 50,000 บาท/เดือน ส่วนใหญ่ต้องแบกรับทั้งค่าใช้จ่ายที่จำเป็นต่อการดำรงชีพและภาระหนี้ในระดับสูง ส่งผลให้สภาพคล่องตึงตัว และมีความสามารถในการรับมือกับค่าครองชีพที่มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นในปี 2569 ได้อย่างจำกัด เนื่องจากเงินเฟ้อจะเร่งตัวขึ้นมาก