“กูรูไอที” แนะ “รัฐบาล” ปรับ TOR โครงการ TH-AI Passport ชี้ AI พัฒนาเร็วมาก หวั่นแจกไปไม่มีคนใช้

“กูรูไอที” ประสานเสียงแนะ “รัฐบาล” ปรับ TOR โครงการ TH-AI Passport หลัง “ไชยชนก” รมว.ดิจิทัลฯ เดินหน้างบ 1,600 ล้านบาท ให้ประชาชน 5 ล้านคน เผย ควรประกาศเป็น Master Plan ให้เห็นภาพชัดเจน อย่าเน้นการใช้เครื่องมืออย่างเดียว ชี้ AI พัฒนาเร็วมาก หวั่นที่เอามาแจกล้าหลังกว่าเวอร์ชันฟรี ทำให้ไม่มีคนใช้

ความคืบหน้าโครงการ TH-AI Passport ของกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม หรือ DE กว่า 1,600 ล้านบาท เพื่อแจกสิทธิ์การใช้งาน AI ให้แก่ประชาชน 5 ล้านคน ส่งผลให้เกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์จากผู้เชี่ยวชาญและกูรูแถวหน้าในวงการเทคโนโลยีของประเทศอย่างกว้างขวาง โดยมีการแสดงความกังวลและเรียกร้องให้ภาครัฐทบทวนโครงการดังกล่าว เนื่องจากอาจไม่คุ้มค่าต่อเม็ดเงิน และตัวข้อกำหนดขอบเขตงานหรือ TOR อาจส่งผลให้ระบบที่พัฒนาขึ้นมานั้นล้าหลัง และไม่ตอบโจทย์ความต้องการของประเทศ

นายปฐม อินทโรดม กรรมการสภาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งประเทศไทย และอุปนายกสมาคมดิจิทัลไทย ให้มุมมองว่า โครงการดังกล่าวขาดความสมดุลระหว่างการส่งเสริมการใช้งานและการสนับสนุนนักพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานในประเทศ พร้อมทั้งระบุว่า เทคโนโลยี AI มีการเปลี่ยนแปลงทางยุทธศาสตร์ที่รวดเร็วมาก ภาครัฐจึงจำเป็นต้องมีแผนแม่บท หรือ Master Plan ที่ชัดเจน

พร้อมยังเน้นย้ำด้วยว่า ภาครัฐไม่ควรมอง AI เป็นเพียงผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปที่จะนำมาแจกเพื่อหวังผลระยะสั้น เนื่องจากสิ่งสำคัญที่สุดก่อนที่จะนำปัญญาประดิษฐ์มาใช้งาน คือการวางยุทธศาสตร์และการปรับเปลี่ยนกระบวนการทำงานอย่างละเอียด ซึ่งหากโครงสร้างพื้นฐานหรือฟันดาเมนทัลของประเทศยังไม่แน่นพอ การลงทุนในลักษณะนี้อาจไม่เกิดประสิทธิภาพสูงสุด

ขณะที่ในมุมมองทางวิชาการและการตรวจสอบข้อกำหนดขอบเขตงาน หรือ TOR รศ.ดร.ธนชาติ นุ่มนนท์ ผู้อำนวยการและผู้ก่อตั้งสถาบันไอเอ็มซี (IMC Institute) ได้ชี้ให้เห็นถึงจุดอ่อนสำคัญในเอกสารข้อกำหนดโครงการนี้ โดยระบุว่า ตัวเอกสารยังมีความสับสนระหว่างคำว่าแอปพลิเคชันและโมเดลปัญญาประดิษฐ์ ที่สำคัญคือไม่มีการกำหนดจำนวนการเรียกใช้สิทธิ์ หรือ Token ไว้อย่างชัดเจน ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญในการคำนวณต้นทุนการใช้งาน

ดร.ธนชาติ กล่าวเพิ่มเติมว่า เมื่อพิจารณาจากรายละเอียดใน TOR ระบบที่รัฐกำลังจะลงทุนพัฒนาขึ้นมาเองนี้ อาจมีศักยภาพที่ต่ำกว่า AI เวอร์ชันฟรีที่มีให้ประชาชนใช้งานทั่วไปในปัจจุบัน พร้อมทั้งชี้ว่า แกนหลักของปัญหาในประเทศไม่ใช่เรื่องการเข้าถึงเครื่องมือ แต่คือเรื่องความตระหนักรู้และการเรียนรู้วิธีการใช้งานอย่างถูกต้อง ซึ่งเป็นสิ่งที่ภาครัฐควรให้ความสำคัญมากกว่า

ทั้งนี้ ผู้เชี่ยวชาญมีข้อเสนอแนะตรงกันว่า กระทรวง DE ควรทบทวนเอกสาร TOR และปรับเปลี่ยนแนวทางจากการสร้างเครื่องมือใช้งานที่ซ้ำซ้อนในตลาด มาเป็นการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานระดับประเทศ เช่น ระบบ GPU Cloud และมุ่งเน้นการพัฒนาทักษะทรัพยากรบุคคลอย่างเป็นระบบ เพื่อให้การใช้เงินก้อนนี้เป็นไปอย่างโปร่งใส มีประสิทธิภาพ และเกิดผลสัมฤทธิ์สูงสุดต่อระบบนิเวศดิจิทัลของประเทศไทย